WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
k	dest perrayen	elini tutmak, elinden tutmak	warda xo dest perré = kardeşinin elini tut / perraybî pê dest û şiyênê = elele tutuşmuş gidiyorlardı
	destê şima weşî bê !	elinize sağlık !
	destkarî	elişi, elle yapılan, elle yapılmış
	destê to derd nêvînê !	ellerin dert görmesin !
amr.	pancas	elli (50) sayısı
bot.m	sa	elma
bot.m	talsa	elma (bir elma cinsi)
bot.m	sayêr-é	elma ağacı
N.m	awa sayan	elma suyu
N.n	almast	elmas, cam kesme bıçağı
N.m	cêrî \| jintî	elti (er.kardeş eşlerinin birbirine göre adı)
N.n	beşk	elyaf
n/m	pawik-/é \| pawok-/é	emanet	no çi pawikê to = bu eşyalar sana emanet
k	pawe kerden	emanet etmek	herê xo girêdê, dima pawey homay kerê=eşeğinizi bağlayın sonra allaha emanet edin
	pawe	emanet, beklenti	kergî kerdê pawey lûweré = tavukları tilkiye emanet etmişler / ez a to pawe
N.m	ked-é	emek	oyo keda ey weno
N.n/m	kedkar-/é	emekçi
n/m	rençber-/é \| reşber-/é	emekçi	OrtaFarsça: ranc رنج emek, zahmet + bar بر taşıyan
	kedkarey	emekçilik
	rençberey \| reşberey	emekçilik
N	bûlî \| bûlikî	emekleme	pita maya bûlî şina /bwn : emeklemek
k	bûlî kewten	emeklemek	kewto bûlî
k	bûlî şîayen	emeklemek	bûlikî şîayen
n/m	keddar-/é	emektar, emekli
N.n	keddarey	emektarlık, emeklilik
k	aspawîayen	emilmek, sömürülmek
n/m	aspawit-e/î	emilmiş, emilmiş olan, sömürülmüş
	paştraşt	emin (birinden emin olmak)
N.n	ferman	emir, buyruk
N.n	qamçûr	emlak, mal v.s. vergisi	Osmanlılar'da tanzimat devrinden önce, kürdistan'da küçük ve büyükbaş hayvanlar için alınan verginin adı
k	aspawiten \| aspawen	emmek, sömürmek	aspawit = emdi, sömürdü / aspaweno = emer, sömürür
N.n	hingilik	emzik
N.n	mustik	emzik
N.n	lewtik	emzik
k	lewneyayen	emzirilmek
N.n	lewnayiş	emzirme
k	lewnayen	emzirmek
k	gojî kerden	emzirmek, doğumdan hemen sonraki ilk emzirme (hayvan)
n	ver	en (genişlik anlamında)	verê ci 2 metroy o = eni 2 metredir
	tewr	en (üstünlük sıfatı)	narojaneo tewr newe = en yeni güncelleme / tewr rind = en güzel
	tewr kemî	en az, asgari
	tewr vêşî	en çok, en fazla, azami
n/m	tewr dimaîn-/é	en sonuncu
	tewr dûrî	en uzak
	tewr nezdi	en yakın
n	kelem	engel	çime: Necmettin Büyükkaya
k	dest pede kwayen	engellemek, bir işi bozmak	braê mi dest kwa pede girweê mi herimna.
k	pay prodayen	engellemek, bir işi bozmak, tekmelemek	ma xo rê veyvé waşté, dedé mi pay dê pro
n	leyrê kutikî	enik, köpek yavrusu
zoo.m	cewrik-é	enik, köpek yavrusu dişi
zoo.n	kirte	enik, köpek yavrusu eril	leyrê kutikî hend har nîyo
	verandre	enine	verandre 2 metro yo, derganey ser 4 metro yo
N.n	zerq	enjeksiyon, iğne yapma (tıp)
k	zerqnayen	enjekte etmek, yılan, akrep, arı gibi hayvan sokması
	veranver	enlemesine	veranver peymit 10 metroî bi
ana.N.m	şatiké	ense	şatika milî
ana.N.n	pey milî \| pey vilî	ense
ana.N.m	korta milî	ense çukuru	kortika milî
geo	kemver	ensiz, dar, eni dar olan
	deyra	epeyce, bir hayli	KHKY : Dêrsim (Ovacık) / deyra îsanî amey / mi deyra nan werd, veyşan niya
N.n	tûlik	erekeklerin saçlarını sıfır numara kestirip sadece alın tepesinde bıraktıkları uzun saç	verî îsanan tûlik veradayênê.
bot.m	herûg-é \| herûg-é	erik	Kurmancî : helûk, herûk
bot.m	herûgêr-é \| erûgêr-é	erik ağacı
n	nerî	eril	Avesta dili: nar-, nairya- er, erkek
k	heleyayen	erimek
k	vileyşayen	erimek, çözülmek	vewra vileyşena=kar eriyor / ruweno vileyşeno
k	heleyneyayen	eritilmek
k	heleynayen	eritmek
k	vileyşnayen	eritmek, çözmek	ruwenî bivileyşné=katı yağı erit / ruwen vileyşna=katı yağı eritti
N.n	laj	erkek çocuk, oğul, oğlan
N.n	lajek	erkek çocuk, oğul, oğlan
N.n	yekane \| êkane	erkek domuz
m.n	bra	erkek kardeş
N.n	camêrd	erkek, bay, yiğit, adam, eli açık kişi, cimri olmayan	merdimo camêrd=erkek kişi / welay cenêké camêrd a = vallahi kadın eli açıktır (cimri değil)
	brey !	erkekler arasında kullanılan hitap sözü
	camêrdey	erkeklik, yiğitlik, adamlık, eli açıklık, cimri olmama	camêrdey karê herkesî niya
	rew	erken, çabuk, acele	rew bê ! = erken gel ! / hewna rewo=henüz erken.
k	peyro eşten	ertelemek	eşt peyro = erteledi
k	peyro erzîayen	ertelenmek	erzîa peyro = ertelendi
dem	meştêrî	ertesi gün, belli bir günden sonraki gün	roja çarşemî ame, meştêrî şi=çarşamba günü geldi, ertesi gün gitti / referans gün--> çarşamba, meştêri-->perşembe
Nx.n	Dih	Eruh (Şırnak)
ayam.m	şijî	esinti, yel
ayam.n	hewzge	esinti, yel	Dêrsîm
	bindestey \| bindestî	esirlik, bağımlılık, hükmedilme, özgür olmama
N.n	miqar	eskarpela
n/m	khan-/é \| kihan-/é	eski, eskimiş	çiyo khan pere nêkeno
n/m	rewîn-/é	eski, eskiye ait, önceye ait, daha önceki
s.z	partalî	eskimiş, yıpranmış giysiler	Farsça partal پرتل bohça, yolculukta taşınan yük / Kelime aslı Hintçe'dir / KHKY Siverek, Çermik köyleri
k	guvayen \| guven	esmek	va o guveno
s.n/m	sîater-/é	esmer, aşırı esmer, ten rengi çok siyah olan	lajekêdo sîater newe tîa ra ravêrd, o kam bi ?
	asmer-/é	esmer, koyu tenli	Arapça: asmar أسمر koyu renkli (sıfat)
	fekvila	esneme
N.n/m	bawuşk-é	esneme	uykusuzluk, yorgunluk, can sıkınısı sonucu ağzı genişçe açarak soluk alıp-verme / KHKY : Gimgim,dewa Dirba, Dêrsim
k	bawuşkî we ameyen	esnemek	bawuşkê mi yenê we / KHKY : Gimgim, dewa Dirba, Dêrsim
k	guvnayen	estirmek
n/m	mulxit-/é	eş	mulxitê mi / mulxita mi = eşim (Dersim)
	hemserek-/é \| hemserok-/é	eş başkan
N.m	cenî \| cinî	eş, karı	na cinîya kê ya ?= bu kimin eşidir ?
N.n	mêrde	eş, koca	namey mêrdedê to çiçî o?=Eşinin (kocanın) adı ne?
	HEMVIHA \| HEMVAY	eşdeğer