WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(Z ra bi A) ▼	TÜRKÇE(A dan Z ye) ▲	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
k	ageyrayen	geri dönmek	peydé ageyrayen
k	agiroten	geri almak	tersê ci agirot (bir ritüel, tekrar korkutup korkusunu giderme) / heyf agiroten = intikam (öc) almak
k	agiroten	germek	iki boyutlu nesneleri germek / xeym agirota=çadır germişler
N.n	AGOZGE	arıtma tesisi	dewda ma de agozgey aw esto
n/m	agozîay-e/î	süzmüş, süzgün, arınmış	darda ké wa rind û rind agozîo.
k	agozîayen	süzülmek, arınmak
n/m	agoznay-e/î	süzülmüş, arıtılmış
k	agoznayen	süzmek, arıtmak	ma do hewna ney agoznê.
k	ahewlîayen	aktarılmış olmak, yeri değişmek, naklolmak, taşınmak, göç etmek, göçmek
k	ahewlnayen	aktarmak, yerini değiştirmek, nakletmek, taşımak
k	ahewlneyayen	ahewlîayen fiilinin pasif hali	no, ca ra ahewlneyao = bu, yerinden taşınmış, (yeri değiştirilmiş) (pasif)
n/m	akerd-e/î	açık	kêbero akerde. grote niyo.
k	akerden	açmak	kêber akerd=kapıyı açtı
k	akewten	doğmak, yanmak (güneş,ay,lamba)	roj akewt=güneş doğdu
	akişt ra \| akişta \| aşta	o taraftan, o yandan
Nx.m	Akrag-é	Çermik'te bir köy adı
Nx.n	Alanqoz	Siverek'te bir köy adı	Alanqoz pirrê toz
m	alaq-é	adacık	tarlanın fiziki sebplerden dolayı sürülüp ekilemeyen bölümü, oluşan adacık
k	alaqîayen	asılmak
k	alaqnayen	asmak
k	alawîayen	yoğrulmak	mîr alawîa=hamur yoğruldu
k	alawiten	yoğurmak	mîr alawit=hamur yoğurdu
N.n	Aldûş	Gerger
N.n	alef	yem, hayvan yiyecekleri stoğu, büyük ve küçükbaş hayvan yemi	emserr alefê ma kemîo.
N.m	aleng-é	ada, adacık	Çêrmûg : alaqé, Dersim : alengé / alengandé bimanê !
tip.n	algoşe	kabakulak
N.m	alişk-é	yanak	Çewlig
s.n/m	alişksûr-/é	al yanaklı
N.n	almast	elmas, cam kesme bıçağı
n	aloq	heybe	iki çuval ağzının birer tarafının dikilerek birbirine tutturularak, heybe haline getirilmesi
k	alozîayen	karmaşıklaşmak, karmaşık hale gelmek, karma karışmak, girift hale gelmek
n/m	alozin-/é	karmaşık, karma karışık, girift
n/m	alozinêr-/é	daha karmaşık, daha girift
k	aloznayen	karmaşıklaştırmak, karmaşık hale getirmek, karma karıştırmak, girift hale getirmek
k	alozneyayen	karmaşıklaştırılmak, girift hale getirilmek
ana.m	alû	tükürük	alû meerzé (meçeké)!=tükürme
k	alû çekerden	tükürmek, tükürük atmak
bot.m	alûca	yeşil erik (can eriği, papaz eriği)
bot.m	alûcêr-é	yeşil erik ağacı
N.n	alwe	zzz***	hayvan yavrularının anne sütünü emmesini engellemek için ağızlarına geçirilen ahşap düzenek
k	amayen \| ameyen	gelmek
Nx.n	Amed	Diyarbakır
k	amede biyen	hazırlanmak, hazır olmak
f	amede kerden	hazırlamak
n/m	amed-e/î	hazır	Benzer örnekler : Qeliş-te: çatlamış olan, çatlak. Aker-de: Açılmış olan, açık. Veşa-te: Yanmış olan, yanık. Ame-de:Gelmiş olan, gelik / Farsça: āmāde آماده gelmiş, hazır < Farsça: āmadan, āmāy- آمدن, آماى gelmek, varmak, olmak, hazır olmak << OFa āmatan gelmek (Nişanyan)
n/m	amedekar-/é	hazırlayan
n/m	Amedij-/é	Diyarbakırlı
k	ameyen ziwan	dillenmek, dile gelmek
N.n	amnan	yaz	amnanî ayam germ beno.
s.n/m	amnan-e/î	yazlık, yazları olan	qolika mina amnanî / yazın kullanılan giyecek / yazın yetişen bitki v.s.
	amnanî	yazın
k	amoj bîayen	sakinleşmek, yatışmak, avunmak
k	amoj kerden	sakinleştirmek, yatıştırmak, avutmak
k	amorden \| amoren	saymak	to amordî ? = (onları) saydın mı ? / ti amorenê = sen sayarsın
za	amordey	sayılı,sayılmış	rojên amordey rew ravêrenê=sayılı günler çabuk geçer
	amordişê vengan	oy sayımı, oyların sayımı
mat.N.m	amor-é	sayı, rakam	amorî=sayılar, rakamlar
n/m	AMORGER-/é	muhasebeci
	AMORGEREY \| AMORGERÎ	muhasebecilik
k	amorîayen	sayılmak	peranê xo amore!=paralarını say!
	ana.	.anatomi	kısaltma
k	anayen	indirmek, kondurmak	şellaga xo ané=yükünü indir
s.n/m	anaz-/é	kurnaz, tecrübeli, deneyimli, akıllı, görmüş geçirmiş, kolay kanmayan, temkinli	merdimêdo anaz o, rewrewî nêxapeyeno = kurnaz bir adamdır, kolay kolay kanmaz / KHKY : Dêrsim
Nx.n	Anazo	Siverek'te bir köy adı
	ancî	yine, gene, ancak	ancî ame ha! = bak yine geldi!
	ancî zî	yine de, gene de
n/m	ancîay-e/î	çekilmiş (kendi kendine)
k	ancîayen	çekilmek
	ancîna	yine, gene, ancak	biewnî ancîna va ! = bak yine söyledi !
	ancîna zî	yine de, gene de
k	anewe bîayen	yenilenmek
k	anewe kerden	yenilemek
k	anişnayen	dindirmek, kondurmak, indirmek
k	anişten	dinmek	tewa seredê mi taynkê anişte=başımın ağrısı biraz dindi / hêrsê ci anişt = öfkesi dindi
k	anişten	konmak, yere inmek (uçak, kuş)	mirîçikî darana anişenê=kuşlar ağaçlara konarlar
k	anişten	şişiğin inmesi, şişik bir şeyin havasının inmesi	heway tekeré anişto=tekerleğin havası inmiş (sönmüş)
n/m	anormal-/é	anormal, normal olmayan	Fransızca: anormal-- kuraldışı
Nx.n	Anqere	Ankara
n/m	ant-e/î	çekilmiş, çekilmiş durumda olan, çekik, çekili	goşto ante=kıyma et,çekilmiş et/têlo ante=çekilmiş, gerilmiş tel
k	anten	çekmek	ci rê têlgraf ant=kendisine telgraf çekti.
	anvardé	aşağı,aşağı doğru
	anvero	yukarı, yukarı doğru	kuçé erzeno anvero sereê xo nano vera./anvero şi=yukarı doğru gitti.
n	ap	amca
n	apo !	amca ! (seslenirken)
k	aqelibîayen	zzz***
k	aqelibnayen	zzz***
k	aqelişnayen	yarmak, yarık açmak, kesip açmak (tıp)	varyant : raqelişnayen
N.n	aqil	akıl, us	Arapça: ˁaḳl عقل kontrollü düşünme yeteneği, sağduyu, itidal < Aapça: ˁaḳala عقل 1. dizginledi, gem vurdu, 2. akıl süzgecinden geçirdi, akıl yürüttü
n/m	aqildar-/é	akıl veren	no aqildarê şima kam o, nê aqilî kam o dano şima ?
n/m	aqilkem-/é	eksik akıllı, akıl özürlü	aqil ra kemî
n/m	ar-/é	çirkin	-a- Arapçadaki - ع- (eyn) gibi okunur
N.m	ara	kahvaltı	sabah erken saatlerde yenilen yemek / şewra rew weriştî ara nêkerd û şîy
k	ara kerden	kahvaltı yapmak
N.n	arasca	dinlenme yeri
N.m	aras-é	dinlenme, mola, istirahat	ma arasa xo bigêrê=dinlenelim.
k	arden \| anen	getirmek	mi o ard = ben onu getirdim / ez ey ana = ben onu getiririm
k	arden dayen	getirtmek, sipariş vermek, sipariş etmek	ma bi zora da ardené = zorla getirttik / Emerîqa ra dari da ardené = Amerika'dan ilaç getirtti.
k	arden deyayen	getirtilmek, sipariş edilmek	nan deya ardené
k	arden ziwan	dillendirmek, dile getirmek
N.n	ardi	yakacak şeylerin stoğu	çille dê zimistanî dé ardiyê ma qedîa. kış ortasında yakacağımız bitti.

					Şo peldê : ser...	Nê vajeganî de *7923* vajey estê.
Zazaca kelimeler içinde geçen ( İ-i ) harfini Türkçe'deki ( I-ı ) harfi gibi okuyunuz. Örnek:(s î r i k) yazılışı (s i r ı k) gibi okunur. Sözlükteki KISALTMALARIN anlamı için kelime arama kutusuna ( KSL ) yazıp arama tuşuna basınız. ...................