WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	Z	Z
k	ser arden	zam yapmak, fiyatını artırmak, üstüne koymak	şima boll (zahf) ardo ser=çok zam yapmışsınız, fiyatını çok artırmışsınız
n	dem	zaman
	wext ra wext	zaman zaman
	deme	zaman, dönem
N.n	mehal	zaman, vakit	mehalo ké ê amey, mi nan pewtênê
n	wext	zaman, vakit
k	vêrden	zamanı geçmek, soyu tükenmek, meyvelerin olgunlaşarak bozulması	tûy vêrdî = dut zamanı geçti, ağaçlarda artık dut yok
	bêwext	zamansız,vakitsiz
k	xo ser nayen	zamlanmak, fiyatı artmak, üstüne bindirmek	zêrî 10 qaxitî nayê xo ser=altın 10 parabirimi zamlanmış
k	ser ameyen	zamlanmak, fiyatı artmak, üstüne gelmek	2 qaxitî ameyê kîlodê şekerî ser=şekerin kilosuna 2 para birimi zam yapılmış, kilosunun fiyatı 2 para birimi artmış
ana.m	verr-é	zar (et, soğan zarı v.b.)	mirê verra goştî weşé nîya / verra pîazî
k	zay kerden	zarar etmek, kaybetmek	İrani kök : zaiH / Pahlawice: ziyān زيان zarar ≈ Avesta dili : zyā-, zinā- zarar vermek ≈ Sanskritçe: cyāni ज्यानि hasar, kayıp, zarar
	zîan	zarar, hasar, kaybetme	İrani kök : zaiH / Pahlawice: ziyān زيان zarar ≈ Avesta dili : zyā-, zinā- zarar vermek ≈ Sanskritçe: cyāni ज्यानि hasar, kayıp, zarar
n/m	verrin-/é	zarlı (et, soğan zarı v.b.)	no goşt verrin o
	xora (2)	zaten, kendinden, kendiliğinden, halihazırda	Mehmed xora şiyo. to û Heval'a şirê, Dilşa'ya xora wijadé.
n/m	reben-/é	zavallı
n/m	belengaz-/é	zavallı, ağlak, mızmız
m	eksûg-/e	zavallı, kimsesiz
	belengazey	zavallılık, ağlaklık, mızmızlık
n/m	çequr-/é	zayıf ve kuru (insan, hayvan)	na mangaya çequré
n/m	çeqo ! \| çeqê !	zayıf, etli olmayana seslenme biçimi	la çeqo, ti yê se kenê !? = hey zayıf, ne yapıyorsun !?
s.n/m	çeq-/é	zayıf, etsiz, etli olmayan
	gidî	zayıf, gevşek	vêşî biyo gidî, tey hêle nêmendo.
k	gidî bîayen	zayıflamak
k	gidî kerden	zayıflatmak
	gidîyey	zayıflık, zayıf olma hali
Nx	Dimilî \|Kird\| Kirmanc	zaza	dimili, kird, kirmanc diye bilinen halka türkçe'de verilen isim
	Dimilî	zaza, zaza halkı, zaza olan kimse(ler)	ma xo rê vanê Dimilî, Tirkî marê vane Zazalar
	dimilkî	zazaca, zazaların konuştuğu dil	ma ziwandê xo rê vanê Dimilkî, Tirkî ziwandê ma rê vanê Zazaca
N.n	zahr \| jahr	zehir
n/m	zahrin-/é \| jahrin-/é	zehirli
N.n	zîr	zekâ	zîr u zane
N.n	hêş	zekâ, akıl
s.n/m	zîrek-/é	zeki, akıllı, bilgili, kurnaz, anlaklı, becerikli	zîr û zane = zeki ve bilgili / Pahlavice : zīrak
N	zîrey	zekilik, akıllılık
n/m	zengîn-/é	zengin
	zengîney	zenginlik
k	hol bîayen	zıplamak	-h- kalın, gırtlaktan okunur
k	hol kerden	zıplatmak	-h- kalın, gırtlaktan okunur
s.n/m	xînto sûr \| xînta sûré	zır deli
m	zirrî	zırıltı, eşek anırması	hero zirreno/ zirrîa herî/o do zey herî bizirro
N.n	zîwane	zıvana	Farsça: zabāne/zubāne زبانه dil gibi olan her nesne < Farsça: zabān/zubān زبان
m	qîr-é	zift, koyu siyah
N.n	zengilok	zil
N.m	rêzil-é	zincir, fermuar
	rêzilkî	zincirleme
bot.n	vergvaş	zipling
	sertûlik	zirve, doruk	sertûlikê koy
k	şiyen ser	ziyaretine gitmek (hasta v.s.), geçmiş olsuna gitmek	-xeyro şima yê sera şinê ? - ma yê şinê nêweşî ser=hayırdır nereye ? - hasta ziyaretine gidiyoruz
	goşpalas-/é	zor anlayan
	zor	zor, baskı, güç kullanma	OFarsça: zūr/zōr زور güç, şiddet, kuvvet, zahmet ≈ Avesta: zāwar ≈ Sanskritçe: śūra शूर güçlü, kuvvetli, yiğit ≈ Sogdca: zāwar
n/m	zorbe \| zorbî	zorba	Farsça: zōrbāz زورباز kuvvet gösterisi yapan, ağırlık kaldıran sporcu → zor, +baz
n/m	zordar-/é	zorba, zor sahibi, zor kullanan, zalim, baskıcı, şiddet kullanan, totaliter
	zordarey	zorbalık, zalimlik, baskıcılık, totaliterlik
	bi zora	zorla	ma bi zora ard=zorla getirdik
k	zor (çîyê, jewî) dayen	zorlamak, güç kullanmak, baskı yapmak	birini zorlamak, birilerine karşı güç kullanmak, birilerine baskı yapmak
k	tenganey anten	zorluk çekmek, sıkıntı çekmek
	zorey	zorluk, güçlük
n	şagilte	zula
N.n	cînciq	züccaciye, cam, porselen v.b. maddelerden yapılmış eşya	dûkanê cînciqî = züccaciye dükkanı
ana.m	bisk-é	zülüf, favori, şakaklardan sarkan saç lülesi
N.n	zzz	zzz
n/m	KARMEDAR-/é	zzz*
	KARMEDARÎ \| KARMEDAREY	zzz*
k	gadayen	zzz*	küfür fiili
n/m	KARDAR-/é	zzz*
k	gayen	zzz*	küfür fiili
	KARDARÎ / KARDAREY	zzz*
zoo.n	kurkurik	zzz***	kurkurik kûreno salyangoz, sümüklü böcek ?
	brakî	zzz***	ma wextê de brakîyê pê bî
k	newsnayen	zzz***
N.n	qaydim	zzz***	ma erd kerd hîrê qaydimî, qaydimê dé îsot karit
bot.n	korêk	zzz***
n	berge	zzz***	to ké dî dişmeno yeno xo bidé a berge / Hintavrupa dili: bhrgh- yüksek yer, kule < HintAvrupa dili: bhergh- korumak
n/m	sermîan-/é	zzz***
bot	rixokêr	zzz***
n/m	wîtwîtok-/é	zzz***	bir kuş (türkçe karşılığı netleştirilemedi) / çok konuşan kişiler için de kullanılır
	şîrdane	zzz***
bot	qizik	zzz***
m	şepşepok-é	zzz***	incir ağacı dalından yapılan bir tür çocuk silahı
tip.m	tûtik-é	zzz***	cilt bozukluğu ile ilgili
k	fîtnayen	zzz***
k	pay ser nayen	zzz***
n	zirto	zzz***
bot.m	rixok-é	zzz***
N.m	paydondil-é	zzz***	inanışa göre hz.ali'nin atının taşlar üzerinde bıraktığı ayak izi
N.n	qews	zzz***
	miştaxe	zzz***
k	pêver dayen	zzz***	ma yê pêver danê
k	pay ser neyayen	zzz***
	gunpisîng-é	zzz***
k	newsîayen	zzz***
m	parqûn-é	zzz***	topluca bir faaliyet yürütüldüğünde her bir kişinin payına düşen iş
k	warîne groten	zzz***	iki kadının birbirini kardeş alması
	fîtn-e/î	zzz***
N.n	qetûr	zzz***
N.m	pîk-é	zzz***
	teres	zzz***
k	ro şiknayen \| pro şiknayen	zzz***