WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	Y	Y	YEW, YO = BİR sayısı hariç bu harfle başlayan Zazaca kelime sayısı çok azdır. kullanılanların çoğu başka dillerden geçmiş olan kelimelerdir. zaten BİR sayısının karşılığı olan YEW=JEW=ZEW de her bölgede farklı söylenmektedir
nîda	wa !	ya ! , öyle mi !	a uzun okunur. ya! daki a gibi. yaa, waa
	yan zî	ya da, veya, yahut, veyahut	ti şinê şo, yan zî wa serdar şiro=sen gidersen git veya (ya da) Serdar gitsin
	yana	ya da, yoksa
	ma ti !?	ya sen !?
	yan...yan	ya…ya	yan to vato yan Dilşa vato=ya sen söylemişsin ya Dilşa söylemiş
	yan…yan zî	ya…ya da	yan to vato yan zî Dilşa vato=ya sen söylemişsin ya da Dilşa söylemiş
	weey !	yaa, öyle mi !
zoo.m	zerqet-é	yaban arısı	zer+qet / sarımsı renkli, bal arısı büyüklüğünde
zoo.m	çaring-é \| çarhing-é	yaban arısı (kızıl kahve renkli)	çar+hingé=kızıl + arı / kızıl kahve renkli iri yapan arısı
N.n	herê gemmê	yaban eşeği
zoo.N.m	pezkovî	yaban keçisi, dağ keçisi
N.n	gakovî	yaban öküzü
N.m	gemm-é	yaban, kır	ma bîşew gemma mendî=dün gece yabanda kaldık
n/m	xerîb-/é	yabancı	Arapça: ġarīb غريب yabancı, yolcu, egzotik, ayrıksı
	xerîbey	yabancılık, yabancı yerde olma, gurbet	xerîbey zor a = gurbet (yabancı yerde olmak) zordur
n/m	gemmij-/é	yabanda yaşayan
bot.n	goyem	yabani bir bitki
n	pûnc	yabani bitkilerin oluşturduğu canlı çalı kümesi	mar kewt pûncî bin
zoo.m	koter-é	yabani güvercin, üveyik	kısa saçlı kadınlar bu hayvana benzetilir
bot.m	sîrim-é	yabani sarımsak	tadı ve şekli sarımsak'a benzeyen yenebilen bir bitki, yabani sarımsak
bot.n	kormît	yabani tere	tadı tereye çok yakın bir bitki
	kovî	yabani, vahşi, asosyallik, düşmanlık	ko=dağ, yaban
N.n	ruwen \| ron	yağ	ding dingo banî sero, ruweno nanî sero, verg bêro tişkî bero
N.n	ruwendan \| rondan	yağdanlık
k	varnayen \| varnen	yağdırmak	varan varna = yağmur yağdırdı / varan varneno = yağmur yağdırır
ayam.m	şillî	yağış, yağmurlu	perey şillî bî, vizêr pakayî bî.
n/m	vezdin-/é	yağlı
n/m	ruwenin-/é \| ronin-/é	yağlı	na şamî ruwenina=bu yemek yağlıdır
n/m	malwer-/é	yağmacı, sömürücü, beleşçi
k	varayen \| varen	yağmak	kuçî varay = taş yağdı / kuçî varenê = taş yağar
n	varan	yağmur	Avesta dili: vāra
m	bênebûk-é	yağmur yağmadığında yapılan ritüel, yağmur gelini
m	bûkilbê	yağmur yağmadığında yapılan ritüel, yağmur gelini
	kelamkose \| kelankosî	yağmur yağmadığında yapılan ritüel, yağmur gelini
	varanin	yağmurlu
n/m	encil-i/î	yağsız, yavan, katıksız
	chûd	yahudi
N.n	girîane	yaka (giysi yakası)
k	girîane roşanayen	yaka silkmek	embazan ci dest grîane roşanayênê
N.n	ardi	yakacak şeylerin stoğu	çille dê zimistanî dé ardiyê ma qedîa. kış ortasında yakacağımız bitti.
k	girîane adest dayen	yakayı ele vermek	peynîya xo ti dê girîanî bidê adest = sonunda yakayı ele vereceksin
k	ta neyayen	yakılmak, ateşe atılmak	kolî neyay ta=odunlar yakıldı
k	pa neyayen	yakılmak, tutuşturulmak (ateşle)	ban neya pa=ev yakıldı (tutuşturuldu)
n/m	veşnay-e/î	yakılmış, yandırılmış
	nezdi	yakın	Avesta dili: nazda / dûrî niyo nezdi yo
N.m	ber-é	yakın akrabalar (2,3,4.derece)	bera ma 12 keyey a=bizim BERimiz 12 ailedir
	nezdi ra	yakında, yakından	ma dê nezdi ra veyve bikerê
k	lebaynayen	yakındırmak	hend me lebayné !=o kadar yakındırma
k	gazincnayen	yakındırmak, sitem ettirmek
	rojakewteno nezdi	yakındoğu
	nezdiyey	yakınlık
k	lebayen	yakınmak	tim tora lebayeno=hep senden yakınır
k	gazincîayen	yakınmak, sitem etmek, sızlamak
	çeleng	yakışıklı
s.n/m	semt-/é	yakışıklı, güzel
	çelengey	yakışıklılık
	semtey	yakışıklılık, güzellik
k	ro ameyen \| pro ameyen	yakışmak, uymak	çaketê ci ameo pro = ceketi yakışmış
	dapancas	yaklaşık elli, elli civarı
	daçewres	yaklaşık kırk, kırk civarı
	dades	yaklaşık on, on civarı
	dahîris	yaklaşık otuz, otuz civarı
m	di-hîrê	yaklaşık üç, bir kaç (iki-üç)	di-hîrê merdimî amey / di-hîrê rojî mendî
	cixareê	yaklaşık yirmi dakikalık zaman birimi	ame cixareê ronişt û şi
	davîst	yaklaşık yirmi, yirmi civarı
	dase	yaklaşık yüz, yüz civarı
k	nezdi bîayen	yaklaşmak, yakın olmak	nezdiyê ey mebé ! = ona yaklaşma !
k	nezdidê ... şîayen	yaklaşmak, yakınına gitmek	şo nezdidê a temafîlé, he kamo tey ? = şu arabaya yaklaş (yakınına git), bakalım kim var içinde ?
k	veşnayen	yakmak
k	ta nayen	yakmak, ateşe atmak	kolî nay ta=odunları yaktı(lar)
k	a ci visten	yakmak, yandırmak (lamba v.s.)	çila visté a ci = lambayı yaktı
N.n	kotêl	yalak	kotêlê kutikî
N.m	kurn-é	yalak, tekne, küvet, hamam kurnası	Yunanca: kruniá κρουνιά / Süryanice gūrnā / Ermenice kuŗn գուռն
	lewlês-/é	yalaka, çanak yalayıcı
k	lewlêstik kerden	yalakalık yapmak
k	lêsten	yalamak	kutiko xo lêseno
n	zûr	yalan	zûrî meke!=yalan söyleme!
k	zûrî kerden	yalan söylemek
k	pêa nayen	yalan yanlış anlatmak,uydurmak, birbirine değdirmek	o yo nano pêa=uyduruyor.
n/m	zûrker-/é	yalancı
k	zûrker veten	yalancı çıkarmak	to ma zûrker vetî = bizi yalancı çıkardın
k	zûrker vejîayen	yalancı çıkmak	ridê to ra ma zûrker vejîay = senin yüzünden yalancı çıktık
	zûrkerey	yalancılık
k	lêsîayen	yalanmak
	selt	yalın, bagajsız yolcu, taşıyacak şeyi olmayan yolcu	-S- ve -L- kalın okunur
	warway	yalınayak	warway me geyré, tellî şinê to linganra.
	tenîa	yalnız, tek başına, sadece
N.m	tenîayey	yalnızlık, tek başınalık	tenîayey zor a = yalnızlık zordur
N.m	tenîayîné	yalnızlık, tek başınalık, tek başına olma durumu
k	têserîa şîayen	yalpalanmak, sendelemek	biyo serxoş o yo têserîa şino.
k	ro gunayen \| pro gunayen	yalvarmak, ayağına gitmek
k	vero geyrayen	yalvarmak, gönlünü almaya çalışmak, ikna etmeye çalışmak, hoşnut etmeye çalışmak
N.n	pîne	yama
n	sûy	yamaç	sûyê Depelanî
k	pîne kerden	yamalamak
k	pîne bîayen	yamalanmak
n/m	pîneyin-/é	yamalı
n/m	bêpîn-e/î	yamasız
s.n/m	fekçewt-/é	yamuk ağızlı, ağzı yamuk