WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	H	H
N.m	xeber-é	haber
m	hay	haber, bilgi, malumat, dikkat	to hay û ci ya ?=haberin var mı? / eza bêhay=ben habersizim
n/m	HAYDAN-/é	haberci, haber veren, muhabir
n/m	xeberdan-/é	haberci, haber veren, muhabir
n/m	haydar-/é	haberdar, bilgi sahibi, dikkatli	haydarê ey bé=ondan haberdar ol / haydarê çîyê nîyê=hiç bişeyden haberi yok.
	zanî	haberin ola, haberin olsun	Heydo zanî ban veşa ! (vurgu Z'nin üstünde A uzun okunur)
n/m	bêhay	habersiz	eza bêhay û bay=hiç bir şeyden habersiz
n/m	bêxeber-/é	habersiz, bihaber
	hawêr	habire, devamlı, sürekli
	hatîla	habire, durmaksızın, devamlı
	jewser	habire,durmaksızın,devamlı
N.n	xaç	haç
k	xeseynayen	hadım etmek
	xeseynaye	hadım, hadım edilmiş	gao xeseynaye.
N.n	vîr	hafıza, bellek	kokim o, vîrê xo çinîo=yaşlı adam hafızası yok
N.n	hewno şenik	hafif uyku
n/m	şenik-/é	hafif, ağır olmayan
	şenikey	hafiflik
	sernîa heftî	hafta başı
m	binîa heftî	hafta sonu
dem.n	hefte	hafta.yedi günlük kesintisiz zaman birimi	Farsça: hafte هفته yedili şey, yedi günlük süre < Fa/OFa haft هفت yedi / Avesta: hapta- a.a.
	heftana	haftalarca	yeno ma heté heftana maneno
	heftane	haftalık
n/m	bêbext-/é	hain, vicdansız, acımasız, kalleş, ihanet eden, hıyanet eden	o merdimê do bêbexto
	bêbextiyane	haince, vicdansızca, acımasızca, kalleşçe
	bêbextey	hainlik, vicdansızlık, acımasızlık, kalleşlik, hıyanet, ihanet
	heq	hak	heqê toyo=haklısın (deyim)
N.n/m	dadger-/é	hakim, yargıç
N	dadgerîy	hakimlik, yargıçlık
n	hewal	hakkında	ez hewaldê eyde nêzanena / ez hewaldê têlafûnande nêzanena
n	derheq	hakkında	derheqdê na dahka de fikrê to çik o ?
	heqdar-/é	haklı, alacaklı
	heqdarey	haklılık, alacaklılık
	xebera to ya !	haklısın !, dediğin doğru !
	zey to ya !	haklısın !, dediğin doğru !
	neheq-/é	haksız
	neheqey	haksızlık
k	serweşey kerden	hal hatır soruşmak	serweşî kerden
k	a kişté kewten	hal olmak	girweê to kewt a kişté= senin işin hal oldu.
n	hal	hal, durum	Arapça: ḥāl حال l.dönüm, dönüşüm, evre, 2. değişken bir şeyin her bir evresi, durum
	hewna zî	hala da, daha da
m.m	emik-é	hala, babanın kız kardeşi
m.m	em-é	hala, babanın kız kardeşi	baştaki (e) Arapça (ع) gibi okunur / ema mi=halam
	hewna	hala, henüz, daha	ti hewna nêşîê?= daha (hala, henüz) gitmedin mi?
N.m	govend-é	halay	kewtê govendé=halaya durmuşlar
n/m	sergovend-/é	halay başı
k	govend anten	halay çekmek
k	govend kewten	halaya durmak, halaya girmek
k	govend visten	halaya katmak, halaya sokmak
	xirxal	halhal
Nx.n	Xelîl	Halil	Türkçe'de halil diye bilinen ismin Dimilkî söylenişi / Aile ve arkadaşlar içinde hitap şekli : xello
N.n	şar	halk, el, insanlar, yabancılar, el alem	-a- derg waneyena
N.m	bews-é	halka, sabanın bir parçası
	brarîna şaran	halkların kardeşliği	brayîna şaran : halkların kardeşliği
	brayîna şaran	halkların kardeşliği	brarîna şaran:halkların kardeşliği
k	hal kerden	halletmek
n/m	bêhal-/é	halsiz
	bêhaley	halsizlik
N.n/m	BARBER-/é	hamal
N.m	ciwanik-é	hamarat, becerikli ev kadını	cenêka ciwaniké = hamarat (becerikli) kadın
m	duganî \| diganî	hamile, gebe
N.m	avis-é	hamile, gebe
N.n	mîr	hamur	mîrê mino tirş bi pirrê qal û qirş.bwn:ardî,alawiten,tîr-é,weyna
N.n	mîraz	hamur mayası
N.m	mîrawî	hamur suyu
n/m	mîrin-/é	hamurlu
m.	kamcîn-é ?	hangi ?, hangisi ?
n.	kamcîn ?	hangi ?, hangisi ?
n.	kamcîno coy ?	hangi biri ?, hangi birini ?
m.	kamcîna coy ?	hangi biri ?, hangi birini ?
za.	kamcînê coy ?	hangi birileri ?, hangi birilerini ?
za.	kamê coy ?	hangileri ?, hangi birileri ?
za.	kamcînî ?	hangileri ?, hangisini ?
za.	kamcînan ?	hangilerini ?
	ma ra kam	hangimiz	ma ra kam tewr pîl o ? = hangimiz en yaşlıdır ?
	şima ra kam	hanginiz	şima ra kam weş asnaw keno ? = hanginiz iyi yüzer ?
n.	kamo coy ?	hangisi ?, hangi biri ?
m.	kama coy ?	hangisi ?, hangi biri ?
	ka ! \| ka ?	hani ! \| hani ?	ka, kotî do !?=hani, nerede !? / ka, ti do biameyê=hani gelecektin !
	man ! \| ma !	hani !, ya !	man to nêdî ! (Türkçede tam bir karşılığı yok)
	kanî !?	hani !?
Nx.n	Hêni	Hani (Diyarbakır)
k	peyberî kewten	hapse düşmek
k	şinayen	hapşırmak	KHKY : Gimgim, dewa Dirba
k	pişkayen \| pişken	hapşırmak
n/m	avêran-/é	harabe, harap, yıkıntı, yıkık, ıssız
n	xûk	haraç
k	xûk werden	haraç almak
N.m	xirar-é	harar, büyük çuval	Arapça: ġirār/ġirāra(t) غِرَار/غِرَارَة çuval, özellikle saman çuvalı
k	xerc kerden	harcamak
k	xerc bîayen	harcanmak
	xerc	harç, masraf, gider	Arapça : خَرْج χarc 1. kelle vergisi, 2. gider, harcama, ödeme ~ Aramice : kharəgā כרגא kelle vergisi
k	luwayen	hareket etmek, yerinden oynamak, kıpırdamak
k	luwneyayen	hareket ettirilmek, yerinden oynatılmak, kurcalanmak
k	luwnayen	hareket ettirmek, yerinden oynatmak, kurcalamak, kıpırdatmak
	netewr	hariç, istisna
	netede	hariç, istisna
n/m	serkewt-e/î	hariç, istisna
	hol	harman	harmanda ekin sapı parçalama işi