WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	G	G
s.n/m	xedar-/é	gaddar, acımasız, zulm eden, haksızlık eden, merhametsiz	Arapça: ġaddār غدّار zalim, kıyıcı
k	xedir kerden	gaddarlık yapmak, haksızlık yapmak, acımasızlık yapmak, merhametsizce davranmak, zulmetmek	Arapça: ġaddār غدّار zalim, kıyıcı
k	ser kewten	gaf yapmak, hata yapmak, yanlış yola sapmak
k	ser visten	gaf yaptırmak, hata yaptırmak, yanlış yola saptırmak
k	xam devisten	gafil avlamak
k	xam dekewten	gafil avlanmak	ma xam dekewtî
N.m	neqûr-é	gaga
k	neqûr kerden	gagalamak
n/m	neqûrin-/é	gagalı
	qay	galiba, herhalde, zaar	ma Hesen ameo ?, qay ameo.
	qay ké	galiba, herhalde, zaar	Hesen ameo ? qay ké
	firaz-/é	galibiyet, başarı, galebe, muzafferiyet, zafer, yengi
N.m/z	kortek-é/î	gamze
N.m	gumçal-é	gamze	diğer karşılıklar : korteké, pingé, hebûbé
k	cad kerden	gayret etmek, çabalamak, çaba göstermek
	cad	gayret, çaba	Arapça : جد bir iş yapmak için sürekli çalışma
N.n	rojname	gazete	rojnameo rojane=günlük gazete/rojnameo mengane=aylık gazete
N.n/m	rojnamewan-/é	gazeteci
N	rojnamewaney	gazetecilik
dem.m	şew-é	gece
dem	şewé pede	gece boyunca
	şew û roj	gece gündüz	ez a şew û roj girweyena = gece gündüz çalışıyorum
	nîmşew-é \| nîmey şew-é	gece yarısı
N.m	paşîv-é \| paşîg-é	gece yatmadan önce yenen yemek
n/m	bereymend-e/î	gecikmiş, geç kalmış olan
k	berey visten	geciktirmek, geç bırakmak	to ma berey vistî=bizi geciktirdin / varyant: erey visten
k	berey devisten	geciktirmek, geç kalınmasına sebep olmak	to ma sero berey devist=bizi geciktirdin, gecikmemize sebep oldun / varyant : erey devisten
	berey	geç	berey memané=geç kalma / ti berey mendî=sen geç kaldın / varyant:erey
k	berey menden	geç kalmak, gecikmek	ma boll berey mendî / varyant erey menden
m	menga verîn-é	geçen ay, önceki ay
	hefteo verîn	geçen hafta, önceki hafta
dem	par	geçen yıl (-1.yıl)	par ez 23 serre bîa.
dem	par pede	geçen yıl boyunca
	serra verîn-é	geçen yıl, geçen sene, önceki yıl, önceki sene	serra veriné=par
	parna ra	geçen yıldan beri, geçen seneden beri	parna ra şiyo hewna nêameo = geçen yıldan beridir gitmiş, hala gelmemiş
dem	pêrar	geçen yıldan bir önceki yıl (-2.yıl)	pêrar ez 22 serre bîa.
dem	pirtik pêrar	geçen yıldan iki önceki yıl (-3.yıl)	pirtik pêrar ez 21 serre bîa.
dem.n/m	parîn-/é	geçen yılki, geçen yıla ait
	tav \| taw	geçerli, kabul edilebilir
	netav \| netaw	geçersiz, kabul edilmez
m	debar-é	geçim, geçinme	ma hirgé serré xelle karenê, debara ma pey bena.
k	xo veten	geçimini sağlamak, kendine yetmek, kendini idare etmek	heme kar dest ra yeno, kotî şiro xo vejeno.
k	vêrnayen	geçirmek
k	ravêrnayen	geçirmek
n	vêr	geçit	la vêr nêda ma bivêrê .
cox.n	neqeb	geçit	neqeb o teng=dar geçit
k	vêr dayen	geçit vermek
N.n	ravêrdiş	geçme
k	ravêrden	geçmek
k	vêrden	geçmek. sudan, yoldan karşıya geçmek
	kefaret bo !	geçmiş olsun !	KHKY : Siverek, Çermik, Gerger / kelime aslı : Aramice/Suryanice kpr kökünden gelen kəphārā כפרא örtme, suçu veya bir yükümlülüğü ortadan kaldırmak için ödenen bedel / Arapça : kafāra(t) كفارة suçunu örtme, suç veya günaha karşılık bedel ödeme Aramice-Suryanice'den alıntıdır
	berzîno xeyr bo !	geçmiş olsun ! (sadece hastalar için)	KHKY : Dêrsim / bercîno xêr bo / tenîa nêweşî rê vajêno
	homa weşî bido !	geçmiş olsun !, allah sağlık versin !	homa ganweşî bido !
	demo vêrde	geçmiş zaman, mazi
n/m	vêrd-e/î	geçmiş, geçkin	na zebeşé vêrda=bu karpuz geçmiş
n/m	ravêrd-e/î	geçmiş, mazi
m	mirdanik-é	geğirme
k	qulktikî we ameyen	geğirmek	qultikê mi yene we / KHKY : Gimgim dewa Dirba
k	mirdanik vero ameyen	geğirmek
	mengna	gelecek ay, bir ay daha, başka bir ay	no kar hewna mengna rameno = bu iş bir ay daha sürer
	heftena	gelecek hafta, bir hafta daha, başka bir hafta	heftena bimané = bir hafta daha kal / no hefte nê, heftena bê = bu hafta değil, gelecek hafta gel
dem	serrna	gelecek yıl (+1.yıl), başka bir yıl, gelecek sene, seneye	serrna ez do biba 25 serre.
dem	seterrna	gelecek yıldan sonraki yıl (+2.yıl), bir sonraki yıl	seterrna ez do bi ba 26 serre.
	meşteroj	gelecek, gelecek gün	meşterojê ziwandê ma hewl nêaseno=dilimizin geleceği iyi görünmüyor / KHKY : Soyregé, Çêrmûgé, Aldûş
n/m	AYENDE \| AYENDÎ	gelecek, gelecek zaman
	ŞONÎG	geleneksel, göreneksel, adet olan, alışılagelmiş, töreye uygun
N.m	veyvik-é	gelin
N.m	veyv-é	gelin
k	veyvîné kerden	gelin gibi davranmak, çekingenlik ve utangaçlık göstermek
N.m	veyvek-é	gelincik çiçeği
	veyvîn-é	gelinlik yapma, gelin gibi davranma, utangaçlık gösterme, çekingen davranma
m	veyvîn-é	gelinlik, gelinlik çağı
k	amayen \| ameyen	gelmek
N.m	keştî	gemi, bot, kayık
n/m	xort-/é	genç, delikanlı, genç kız
n/m	ciwan-/é	genç, delikanlı, yakışıklı	Pahlawîce: yavān,yuvān ≈ Avesta dili : yvan
N.n	xortey	gençlik, delikanlılık
	ciwaney	gençlik, delikanlılık, yakışıklılık
N.m	xortîn-é	gençlik, gençlik çağı
	pêroyî \| pêroî	genel, total
	degme	genelikle gerçekleşmeyen, kolay kolay olmayan, nadiren olan	degme nîno key ma / degme çay nêşimeno / degme nêweş nêbeno / bu kelimeyi Türkçede tam olarak karşılayan bir terim yok
n/m	verin-/é	geniş	teng nîyo / dikdörtgen şeklindeki nesneler için
geo	hera	geniş (genel anlamda)	teng nîyo / herayeya ci 2 metroy a
n/m	boyhera	geniş (insan, kişi)	boya to hend hera ya! / Merdimê do boyherao
kay.m	sîrgam-é	geniş adım	bir adım atlama
	herayey	genişlik (geometri)	teng nîyo / herayeya ci 2 metroy a
N.n	xazmik	geniz
	raştayîn	gerçek olan, hakiki	no raştayîno, o bîn zûrayo.
n	raşt	gerçek, doğru, hakiki
	raştay	gerçek, hakiki
	raştey	gerçeklik, doğruluk, hakikat
	raşta !?	gerçekten !?, doğru mu ?, hakikaten !?, gerçekten mi !?
	raşta zî	gerçekten de, hakikaten de
	raştey ser	gerçekten, doğrusu, hakikaten	raştey ser o merdim qedrê to zaneno.
	gerçî	gerçi, her ne kadar	Farsça: gar çi أگر چه / گر چه eğer ki, her ne kadar
n/m	gilar-/é	gerdan (çene alındaki tombulluk)	biza gilaré / boynunun altında 2 kiraz gibi asılı
	ganî	gerek, -meli, -malı	ganî ti şirê = gitmen gerek (gitmelisin)
zoo.n	birîne	gergedan ?	çewlig
N.n	Aldûş	Gerger