WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	E	E
	nare ... \| nara...	e gelince, -se, ise
	hetan û hetan	ebediyen, sonuna kadar
bot.m	tolik-é	ebegümeci
N.n/m	DARISAZ-/é	eczacı (ilaç hazırlayan)
N.n/m	DERMANSAZ-/é	eczacı (ilaç hazırlayan)
N.n	dermanxane	eczane
N.n	darixane	eczane
n/m	serwer-/é	egemen, ileri gelen önde gelen, baş kişi	Go bibo ez go bidî yê serwerî/Ay bi emrê yew Xudayê ekberî (mela Ehmedê Xasî)
N.n	xardos	eğe, törpü
	eger	eğer	Farsça -> agar/gar أگر/گر şart edatı
	ek-é	eğer, ise, -se bağlacı, şart edatı	eké ti şinê = gidersen / eké şino=giderse
Nx.n	Gêl	Eğil (Diyarbakır)
k	a çewt bîayen	eğilmek (insanın eğilmesi)
k	namîayen	eğilmek, bükülmek
k	kupîayen	eğilmek, bükülmek, göçmek (içe doğru)
n/m	derêj-/é	eğimli, eğimli zemin, meyilli	wa derêj bo ké awé pa nêvindero = eğimli (meyilli) olsun ki su toplanmasın
k	rêsten \| rêsen	eğirmek	rêşta rêsté / rêşta rêsena
k	xecelnayen \| xecelnen	eğlendirmek, oyalamak, uğraştırmak, meşgul etmek	ay xecelna, a xecelnena
k	xecelîayen	eğlenmek, oyalanmak, uğraşmak, meşgul olmak
k	namiten \| namen	eğmek, bükmek	namit = eğdi (büktü) / nameno = eğer (büker)
	çewtanvirr	eğri böğrü, yalan yanlış
n/m	erbab	ehil, bir işin ehli, alışkın	ez erbabê ey niya / ti erbabê nê karî niye / o erbab o / bir işle veya bir kimseyle baş edebilme
	cenan	ekici, yetiştirici, yarıcı
	cenaney	ekicilik, yetiştiricilik, yarıcılık
n/m	karit-e/î	ekili	hêgao karite / dika karitî
	xozan	ekilmemiş tarla, sürülmemiş tarla	KHKY : Sêwas
N.m	citãn-é \| teşrîna verên-é	ekim, yılın 10.ayı	varyant : payîza mîanêné, xabaré, mahserãn
N.n	karite	ekin	varan nêvara, karitey bî wişkî = yağmur yağmadı, ekinler kurudu
m	palî	ekin biçme işi	ez emser di rojî şiyan palî
k	kariten	ekin ekmek	ma emserr xelle karito=bu yıl buğday ektik
	kalan	ekinden yabani otları ayıklama işi	ê yê hêgay kalan kenê
ana.m	movik-é \| mobik-é	eklem	movikê engiştan = parmak eklemleri
ana.N.n/m	hok-é	eklem (kemik)	hoka engişta mina tewena (dejena)
ana.m	kap-é \| kapok-é	eklem bağı kemiği	bu kemikle kumar oyunu oynanır
k	ser kerden	eklemek, ilave etmek
N	karitiş	ekme, ekim, ekme işi
	nan	ekmek (genel anlamda)	mi nan girot=ekmek aldım / mi nanê werdé=bir tane ekmek yedim
N.m	nan-é	ekmek (tane olarak)	nanê tenîa menda=sadece bir ekmek kalmış / jû nané= bir tane ekmek
N.n	ekran	ekran	Fransızca: écran siper, paravan, perde / Aynı HAvrupa kökünden İng ilizce : screen, Almanca: Schirm 1. siper, 2. perde
	qillopanî	eksantrik, ayrıksı, sıradışı, mekezden kaçık	ti bivinê, çi qiseyê qillopanî keno !
mat.n	KEMNE	eksi işareti ( - )
n/m	aqilkem-/é	eksik akıllı, akıl özürlü	aqil ra kemî
	kemaney	eksiklik, yetersizlik, kusurluluk
s.n/m	tirş-/é	ekşi	tirş,tahl,tûn,tûj,şîrin
k	tirşeyayen	ekşimek	mast tirşeyao
n/m	tirşeyay-e/î	ekşimiş
k	tirşeynayen	ekşitmek	mast tirşeynao
ana.n	dest	el	Farsça: dast دست el/eskiFarsça: dasta/Avesta: zasta
k	dest akerden	el açmak, avuç açmak, dilenmek
k	dest ci eşten	el atmak
ana.m	qira destî \| qirika destî	el bileği, el ile kolun birleştiği yer
	destlezey \| destlezî	el çabukluğu
N.n	tewrey destî	el çantası
k	dest anten	el çekmek
N.m	destarî \| distarî	el değirmeni	dest + ayre
k	pê destî perayen	el ele tutuşmak
N.n	frênê destî	el freni
k	dest ser neyayen	el konmak, haczedilmek, müsadere edilmek
k	dest ser nayen	el koymak, haczetmek, müsadere etmek
k	dest maç kerden	el öpmek	destê ci maç kerd = elini öptü / destê to maç kena=ellerinden öperim
k	lew desta nayen	el öpmek, elini öpmek	lew na desta = elini öptü / lew nana to desta = ellerinden öperim
k	dest hêl kerden	el sallamak
	hunerê destan	el sanatları
k	destê pê tepêşten	el sıkışmak, tokalaşmak, el ele tutuşmak
n/m	serdest-/é	el üstünde tutulan, önemsenen
Nx.m	Xarpêt	Elazığ
N.n	kinc	elbise, giyecek, giysi, bez, çaput, paçavra
N.n	pirên	elbise, gömlek	wa şima dimilkî bizanayê wa no pirên zî mi ra çinêbîaê
n	destek	elcik, el sözcüğünün küçültme hali	Farsça dastak دستك elcik, tutamak, alkış
k	a xo dest visten	elde etmek	dest visten, a dest visten
k	dest visten	elde etmek, kazanmak
k	destî ra giroten	elden almak (ikinci el satın almak)
k	dest ra veten	elden çıkarmak
k	dest ra şîayen	elden gitmek	no telebzon dest ra şiyo / kalikê mi hinî dest ra şiyo
k	dest ra dayen	elden vermek, elden ödemek	mi des hezarî dest ra day, des zî riştî hesabdê ci = on bin elden verdim, on da hesabına gönderdim
N.n/za	lepik \| lepikî	eldiven	vewra varena lepikanê xo xo destî ké / çoğul: lepikî=eldivenler / -L- kalın okunur
k	destî kewten	ele düşmek, birilerine muhtaç olmak, kendine bakamaz hale gelmek	boka kes destî nêkewo
k	a dest visten	ele geçirmek
k	a dest kewten	ele geçmek
k	a dest deyayen	ele verilmek
k	a dest dayen	ele vermek
N.m	moxl-é	elek
k	destanê pê tepêşten	elele tutuşmak	destanê pê tepêşê = elele tutuşun
k	viten \| vêten \| vêjen	elemek (oyunda, yarışmada elemek)	raviten \| ravêjen zî beno / Amed sportifî Dêrsimspor vêt (ravêt) / Amed sportif do Riha bivêjo (ravêjo)
k	roviten \| rovêten \| rovêjen	elemek (un, kum,v.b.), silahla taramak, delik deşik etmek	dayiké ardî rovitî / dayika ardî rovêjena
k	vêjîayen	elenmek (oyundan, yarışmadan elenmek)	ravêjîayen zî beno / Amed sportif vêjîa (ravêjîa) = Amed sportif elendi
k	rovêjîayen	elenmek (un, kum,v.b.), silahla taranmak, delik deşik edilmek	ardî rovêjîay = un elendi
k	pa neyayen	eleştirmek (olumsuz anlamda), söz dokundurmak	ti zî tim neyenê ey a=sen de hep onu eleştiriyorsun
n/m	destveng-/é	eli boş, silahsız	ma destveng ageyray.
n/m	destlez-/-é	eli çabuk
n/m	destrew-/é	eli çabuk
	peyê destî	elin tersi	pey dê destîa jûweré dana toro ! / sala destî
k	dest ra giroten	elinden almak	mi têlafûnê xo dest ra girot = telefonumu elinden aldım
k	dest ra ameyen	elinden gelmek	mi dest ra çiyê nîno=elimden bir şey gelmez.
k	xo dest kerden	eline almak	huwî xo dest ké na heré tîa ra çeké ! = küreği eline al bu toprağı at buradan !
k	a xo dest visten	eline geçirmek	dest visten, a dest visten
k	dest kewten	eline geçmek, ele geçmek, kazanılmış olmak	çiçî kewt to dest ? = elin ne geçti ? (ne kazandın ?)
	destê to weşî bê !	eline sağlık !
k	destê ... tepêşten	elini sıkmak, tokalaşmak, elini tutmak	mi destê ci tepêşt = elini sıktım, tokalaştım / destê brardê xo tepêşé = kardeşinin elini tut