WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	D	D
N.n	ko	dağ	ko:dağ / koy: dağlar
	serê koy	dağ başı
n/m	dîarij-/é	dağda,yüksek yerlerde yaşayan kimse	ovada, aşağilarda yaşayana göre dağda yüksek yerlerde yaşayan kimse
bot.m	tey	dağdağan
bot.m	teyêr-é	dağdağan ağacı
k	vila bîayen	dağılmak, yayılmak
	vila	dağınık	keyî vila meverdé.
	pergend-e/î	dağınık, dağılmış, dağılma, saçılmış,
n/m	vilaker-/é	dağıtıcı, dağıtan
n/m	vilakar-/é	dağıtımcı, dağıtım işi yapan
	vilakarî	dağıtımcılık
k	vila kerden	dağıtmak, yaymak
k	durî kerden	dağlamak, yakarak işaretlemek
n/m	koyserij-/é	dağlı, dağda yüksek yerlerde yaşayan kimse	ovada, aşağılarda yaşayana göre dağda, yüksek yerlerde yaşayan kimse
	hendo şo	daha da, gittikçe, giderek	mi no dari werd serey mi hendoşo tewa = bu ilacı içtim başım daha da ağrıdı
	vêşêrî	daha fazla, fazlası, daha çok	mi dest ra ney vêşêrî çiyê nîno = bundan fazlası elimden gelmez / ê to ê mi vêşêrî o = seninki benimkinden daha fazla(dır)
	weşêr-/é	daha güzel, -den daha güzel	o, ney weşêrî bi = o bundan daha güzeldi
	hewlêr	daha iyi	ewro vizêrî hewlêrî o=bu gün dünden daha iyidir
n/m	alozinêr-/é	daha karmaşık, daha girift
	hewna verî	daha önce
N	tede 2	dahil
N	tewr	dahil, karışma, katılma	ez tewrdê nê girwî niya=ben bu işe dahil değilim (karışmıyorum)
bot.n	gil	dal	gilên daran resayê erd.
bot.n	lizge \| lejg	dal, bitki dalı
N.m	şax-é	dal, branş, şube
ana.n	sîlperr \| silperz	dalak	KHKY : Palu
ana.n	serpez	dalak	Gimgim (Varto)
bot.m	demamok-é	dalda ikiz meyve, yapışık ikiz
m	pêl-é	dalga	la ya pêlî dana xo / pêla roy / pêla awé / pêla kilma radoy / pêla derga radoy.
	Ximxim	dalgalanma, çağlama, şarıldama, akarsu sesi, güzel yüzlü, gök gürültüsü, kadın adı	Ximximê to rê vana, ti nêba ez nêvana, ti rind a ayra vana..
k	pêlî dayen	dalgalanmak	awa pêlî dana = su dalgalanıyor
	pêlin	dalgalı
	bêpêl	dalgasız
n/m	bêpêlin-/é	dalgasız
	xilmaj	dalma, hafif, kısa süreli uykuya dalma	mi sereê xo rona tayn xilmaj biya.
k	kewten ... dé	dalmak, uğraşmak, angaje olmak, meşgul olmak	ma kewtî qiseydé kar ma vîr ra şi = konuşmaya daldık, işi unuttuk / a kewta xo dé = o kendisiyle uğraşıyor (kendisiyle meşgul)
k	xilmaj bîayen	dalmak, uykuya dalmak
N.m	keynek-é	dam, kız	iskambil ve okey oyununda
ana.n	asmênek \| azmênek	damak, ağız içinin tavanı	mi çîo germ werd, asmênekê (azmênekê) mi veşa
N.m	hîv-é	damar (taş, maden, ahşap gibi nesnelerde)
m.n	zama	damat, enişte, güvey	ZendAvesta : zāmātar, EskiFarsça : dāmātar
N.m	dalpa	damla, damlamak	bano dalpey keno=ev damlıyor.
N.m	çilk-é	damla, damlamak	awa çilkî kena=su damlıyor / çilkê awé kesî nêdano=kimseye bir damla su vermez
N.m/z	çirtik-é/î	damlacık, bir yerden sıçrayan su damlacıkları	çirtikê aw erzîay mi
N.m	DALPEDAN-é	damlalık	çilkdan-é
N.m	ÇILKDAN-é	damlalık	dalpedan-é
k	çilkîayen	damlamak
k	dalpey kerden	damlamak	bano dalpey keno = ev damlıyor
k	çilkî kerden	damlamak
k	çilknayen	damlatmak
n	mişewre	danışma, istişare
k	mişewre kerden	danışmak, istişare etmek
n	reqis \| reqs	dans
k	reqisîayen	dans etmek	aya reqisêna=o kadın dans ediyor
k	reqisnayen	dans ettirmek
N.m	tix-é	dantel ve yün örmekte kullanılan ucu çengelli kısa şiş	OFarsça: tīgr / Avesta: tigra- 1. sivri uç, zirve, 2. ok / HAvrupa dili *(s)teig- saplamak, sivri bir şey sokmak
s.n/m	teng-/é	dar	hera nîyo, tengo.
n	zabiq	dar geçit, dar sokak, koridor
N.m	lar-é	dar ve uzun tarla
k	tengizîayen	daralmak, sıkılmak, içi sıkılmak
k	tengiznayen	daraltmak, sıkmak, içini sıkmak
bot.n	gilgil	darı
bot.n	gilgilo spe	darı (beyaz)
bot.n	gilgilo sûr	darı (kırmızı)
N.m	tengey	darlık (geometri)
N.m	tenganey	darlık, yokluk, zorluk, sıkıntı	boka şima tenganey nêvînê=dar günler, zorluklar görmeyesiniz inşallah
	virt û vila	darma dağınık	mi keye virt û vila verda û ameya.
m	doz-é	dava
k	doz ramiten	dava sürmek, dava gütmek
m	dewenden-é	davet
n/m	DEWENDAR-/é	davet eden, davet sahibi
k	dewendnayen	davet etmek
N.n	dewendname	davetiye
n/m	dewend-e/î	davetli	dewendey=davetliler
N.n	qolik	davul tokmağı	qolikê neqara
n/m	dimilbaz-/é	davulcu
	şebaş	davulcu takımının yaptığı şov	aşiqo şebaş keno
Nx.n	Dawid	Davut	Türkçe'de Davut diye bilinen ismin Dimilkî söylenişi
k	repikî kerden	dayak atmak, dayağa çekmek
k	kotekî kerden	dayak atmak, sopa ile dövmek	Farsça: kōtang كوتنگ çırpıcı tokmağı, ağır sopa
k	kotekî werden	dayak yemek, sopa yemek	Farsça: kōtang كوتنگ çırpıcı tokmağı, ağır sopa
k	dariten	dayamak
k	arisnayen	dayamak, yaslamak	ey a dês arisné !=onu duvara daya !
k	a xo darîayen	dayanmak, tahammül etmek	ez a xo nêdarîyan, çi ame mi feko mi va=dayanamadım ağzıma geleni söyledim
k	arisîayen (1)	dayanmak, yaslanmak	arisî a dês ! = duvara dayan !
k	darîayen	dayanmak, yaslanmak
N.n	xal	dayı	xalê mino qij = benim küçük dayım
	xalo	dayı (seslenirken)
	xalan	dayı giller, dayı gil	xalanê mi overdê roya ronişenê = dayım giller nehrin karşı yakasında otururlar
n/m	serepat-e/î	dazlak, saçlarını kazıtmış
	bawo	dede ! (seslenirken)
m.n	bawxalo \| baxalo	dede (annenin babası)
m.n	bawkal	dede (babanın babası)
m.n	bapîr	dede, büyükbaba
m.n	baw	dede, büyükbaba
n	kalik	dede, büyükbaba (kendisinden bahsedilirken)	kalikê vatênê...= dedem ... derdi / kalikê mi 80 serre o = dedem 80 yaşındadır
k	qisey çarnayan	dedikodu yapmak	hal û karê ci qisey çarnayena = işi gücü dedikodu yapmak
	fin	defa, kere, kez
	rey	defa, kere, kez, sefer