WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(Z den A ya) ▼	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	B	B
m.n	pî	baba
	pêran	baba giller, baba gil, babamlar, annemler	pêranê to senînîê ? = baban giller nasıllar ?
m.n	keko	baba, ağabey, abi (hitap şekli)
	babakê	babacığım
	bêpî	babasız
	bêpîyey	babasızlık
N.m	pixêrî	baca, şömine
N.m	lojin-é	baca, tavan penceresi
N.m	pal-é	bacak
ana.m	şeq-é \| şeqî	bacak (bacaklar)	şeq derg=uzun bacaklı (eril) / şeq dergé=uzun bacaklı (dişil)
	zzz*	bacanak, baldız	bu kelimelerin zazacası yoktur
N.m	çirp-é	badana
k	çirpé kerden	badana yapmak	ma do ewro dawte bikerê, meşte zî çirpé bikerê
bot.m	vam-é	badem	wesarne ci rê vanê frîg,beno qert vanê vamé
bot.m	vamêr-é	badem ağacı	frîg bibo qert beno vamé / dara ké pa frîg beno frîgêra,beno payîz bena vamêré.
bot.m	frîgêr-é	badem ağacı	frîg bibo qert beno vamé / badem ağacı için ilkbaharda kullanılan isimdir
N.m	gocagî	badem şeklinde bir çeşit kadın takısı
ana.z	bilbançikî	bademcik(ler)
N.n	hertot	bağ budama sonucu ortaya çıkan çalı çırpı
N.n	rez	bağ, bahçe,üzüm bağı	rez dê mara emserr 200 kîlo engûré amê.
k	cematkî ronişten	bağdaş kurmak, bağdaş kurarak oturmak
n/m	bindest-/é	bağımlı,esir,hükmedilen, başkalarının egemenliği altında olan, özgür olmayan	bindestê şarî mebê !
n/m	nebest-e/î	bağımsız	welatê nebestey=bağımsız ülkeler
	nebestîn-é	bağımsızlık
N.n	hewar	bağırış, feryat, çığlık, haykırış, mitolojik tanrı	ya star ya hewar !
N	qîrayiş	bağırma
N.n	zirçayiş	bağırma, çığırma
k	qîrayen	bağırmak
k	qîjayen	bağırmak
k	zirçayen \| zirçen	bağırmak, çığırmak	ti yê çi hend zirçenê !
ana.m	loqra	bağırsak
ana.za	bimbarî	bağırsaklar	hûr û bimbarî (bir yemek adı)
N.m	qîjî	bağırtı, çığlık
N.m	qîrî	bağırtı, çığlık
k	qîjnayen	bağırtmak
k	qîrnayen	bağırtmak
k	zirçnayen	bağırtmak, çığırtmak
k	girêdayen	bağlamak
k	debesten	bağlamak, boyunduruk altına almak, zorbalıkla buyruk altına almak	gay debestê, o yo keno cité bikero
k	besten	bağlamak, sarmak	mûndî xo mêra besté
k	girêdeyayen	bağlanmak
k	bestîayen	bağlanmak, sarılmak
N.n	wercene	bağlantı bileziği, birleştirme parçası, kelepçe	mekanik
n/m	girêday-e/î	bağlı
n/m	debest-e/î	bağlı, -e bağlı, ... bağlı	gayê debestey, nêşenê biçerê
n/m	best-e/î	bağlı, sarılı
k	mahne geyrayen	bahane aramak
k	mahne vînayen	bahane bulmak
k	mahne kerden	bahane etmek
N.n	mahne	bahane, gerçek gerekçeyi gizlemek için ileri sürülen sebep	Pehlewice: vahānag=EskiFarça: vahāna- örtü = Avesta vah-, vaŋhna örtü, giysi
N.n	gelangez	bahçe kapısı
k	dekerîayen	bahsedilmek, zikredilmek, anılmak, hıçkırmak	eza dekerîyena = zikrediliyorum, bahsediliyorum (birileri benden bahsediyor) / anılmaktan ötürü olduğu varsayılan hıçkırmak / KHKY: Gimgim, dewa Dirba, Dêrsim
k	qal kerden	bahsetmek, anlatmak
k	dekernayen	bahsetmek, zikretmek, anmak, sözünü etmek	KHKY: Gimgim, dewa Dirba, Dêrsim
N.n	geşk \| geşt	bahşiş	? türkçe tam karşılığı araştırılıyor. yaklaşık olarak bahşiş / hergé roj yena tîa geşkê xo wena û şina
k	beq menden	bakakalmak, dikkat kesilmek
kim.n	sifir	bakır
n/m	sifirger-/é	bakırcı
	sifirgerey	bakırcılık
	awir	bakış, nazar, sert bakış
k	pê ra ewnîayen	bakışmak, birbirine bakmak
k	pê ra ewnîayen	bakışmak, birbirine bakmak
k	ewnîayen	bakmak	biewnî ! = bak !
k	pra ewnîayen \| ra ewnîayen	bakmak, bakıcılığını yapmak
k	vero vinderden	bakmak, bakımını yapmak, bakıcılığını yapmak	bir şeye, çocuğa, yaşlıya, hayvana bakmak, göz kulak olmak / brar dê xo vero vindé wa nêbermo=kardeşine bak, ağlamasın
N.n	sîtil	bakraç, su kovası	şo di sîtilî aw bîa != git iki kova su getir !
N.n	hingemên	bal
zoo.m	hing-é	bal arısı
N.ana.m	çîp-é \| şîp-é	baldır, incik, bacağın dizden ayak bileğine kadar olan kısmı
	waya xanimda...	baldız	baldız kelimesinin zazaca'da tek kelime ifadesi yoktur / na waya xanimda min a = bu benim baldızımdır, eşimin kız kardeşidir
zoo.N.n	mahse	balık
N.m	tora mahsan	balık ağı, balık filesi
	MAHSE	balık burcu
n/m	mahsewan-/é	balıkçı
	mahsewaney	balıkçılık
zoo.n/m	hût-/é	balina, büyük balık	H genizden okunur / çok yiyenler için (ze hût) benzetmesi yapılır
N.n	gezeme	balkon
N.m	şema	balmumu
N.m	pindilik-é	balon
N.n	torzîn	balta
n	çewr	balta v.b. ile ahşapta açılan yara, balta darbesi
N.m	bendika	balya, yükün her bir tarafı	dewa Sînagé. teka bardê herî
N.n	zomp	balyoz
	Mi rê	bana
	nare ez	bana gelince, ben se
	ê mina bo...	bana kalırsa...
	mi rê çiçî !	bana ne !
N.m	panqa	banka	Fransızca: banque 1. seki, banko, tezgâh, 2. sarraf tezgâhı, banka ~ İtalyanca: banco
k	serşo kerden	banyo yapmak, duş almak, yıkanmak	serşo vengo, şo xo rê awé xo ro ké / ti do serşo bikerê ?.
N.n	serşo	banyo, duş	awa germ esta, ti da serşo bikera ? / banyo ve duş aynı eylemdir. banyo italyanca, duş fransızca olup ikisi de yıkanmayı ifade eder
N.n	bendaw	baraj
N.m	pîyal-é	bardak, kadeh	Pahlawice: paygal paygala, piyâla
N.m	cam-é	bardak, kadeh, kase	Farsça:cām جام bardak,kadeh,sürahi/Avesta: yāme/Not:Özgün anlamı “kadeh,bardak” iken Farsça ve Türkçede cam anlamı kazanmıştır/Zaza köylerinde henüz cam bardağın olmadığı 1900 yılı öncesi zamanlarda dahi '' bir tas su ver'' anlamında '' camê awé bide mi'' denirdi/bardağın camdan olması şart değil
k	heweyneyayen	barındırılmak, sakinleştirilmek, avutulmak
k	heweynayen	barındırmak, sakinleştirmek, yerinde durmasını sağlamak, avutmak	nêşenê meyman biheweynê
k	heweyayen	barınmak, sakinleşmek, yerinde durmak, avunmak, sabretmek	çijay nêheweyeno
m	aştî \| haştî	barış
k	werê amayen	barışmak	ê amey werê=onlar barıştılar
k	werê arden	barıştırmak	ma, ê ardîmé werê=onları barıştırdık