WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(A dan Z ye) ▲	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
N.n	ruweno kele	tereyağı
n/m	ruwenin-/é \| ronin-/é	yağlı	na şamî ruwenina=bu yemek yağlıdır
N.n	ruwendan \| rondan	yağdanlık
N.n	ruwen \| ron	yağ	ding dingo banî sero, ruweno nanî sero, verg bêro tişkî bero
n/m	RUWEKWER-/é	vejeteryan
bot.m	ruwek-é	bitki	ruwayen=bitmek (bitkinin bitmesi) /Soranî->rûwek
N	ruwayiş	yeşerme, bitme (bitki, ot v.s. bitmesi)
k	ruwayen \| ruwen	yeşermek, bitmek (bitki, ot, v.s. bitmesi)	bandê ma sero vaş ruwao=bizim evin üstünde ot bitmiş
argo	rûto !	çıplak, zayıf, çelimsiz (argo)
	rûtey	çıplaklık
N.n	Rûtan	Çermik'te bir köy adı
	rûta	o yana, o yanı, öte yana	ya rûta şo ya rîta bê
n/m	rût-/é	çıplak, yaprakları dökülmüş ağaç	payîz o, dar biyo rût
m	ruspî / wurispî	orospu, fahişe	Pahlawice : rospig \ evlilik dışı ilişiye giren kadın / (ru + spî) = (ak yüzlü) veya (yüzünü örtmeyen) deyimlerinden türeme olma ihtimali yüksektir / Türkçe'de kelimenin başına -R- gelemediğinden Türkçe'ye İrani dillerden geçerken -O- ön ekini almıştır / fahişe...Arapça: fāḥişa(t) فاحشة azgınlık, kepazelik, fahiş eylem
k	rusnayen	göndermek, yollamak	KHKY : Dêrsim
m	rûskî	rusça, rus dili
	rûçiksîa	yüzü kara, rüsva
k	rûçikneyayen	rûçikîayen fiilinin 3.hali
k	rûçiknayen	yolmak	domana sayêrê ma pêro rûçiknayê
k	rûçikîayen	yolunmak	payîz ame darî rûçikîay
N.n	rûçik	surat, yüz, çehre
N.m	rubanik-é	yüz örtüsü	berbanik-é : önlük, ön örtüsü
k	roviten \| rovêten \| rovêjen	elemek (un, kum,v.b.), silahla taramak, delik deşik etmek	dayiké ardî rovitî / dayika ardî rovêjena
kay.m	rovêrdik-é	yutmaca oyunu
k	rovêjîayen	elenmek (un, kum,v.b.), silahla taranmak, delik deşik edilmek	ardî rovêjîay = un elendi
ox	rotox-/é	satıcı, satmaya niyetli
	rotiş	satış, satma
k	roterden	budamak	ey darî roterdî= o ağaçları budadı
s.n/m	roterd-e/î	budanmış, budanmış olan	dara roterdî=budanmış ağaç
k	roten \| roşen	satmak	mi rot = sattım / ez roşena = satarım
n/m	rot-e/î	satılmış
n/m	roşnker-/é	aydınlatıcı, aydınlatan
n	roşnê rojî	gün ışığı, güneş ışığı, güneşin aydınlığı
n	roşnê aşmî	ay ışığı, ay aydınlığı
	roşnaî \| roştî	aydınlık	roştîya
m	roşna	aydınlık, bir şeyin yaydığı ışık	roşnay çimî / roşnay aşmî / roşnay rojî
k	roşn kerden	aydınlatmak
	roşn	aydın
n/m	roşîay-e/î	satılmış
k	roşaneyayen	silkelenmek	yukarıdan aşağıya doğru
	roşanê rojî	şeker bayramı
k	roşanayen	silkelemek	yukarıdan aşağıya doğru
N.n	roşan	bayram, tatil, şenlik günü, festival	İngilizce : holiday
	roniştiké	oturmuş olma hali	mi roniştiké ra sî eşté=oturmuş halde iken taş attım
	ronişten ra	oturarak, oturduğu yerden	ronişten ra qisey kerdiş gengez o=oturduğun yerden konuşmak kolay
k	ronişten \| ronişen	oturmak	ronişt = oturdu / ronişeno = oturur
k	roneyayen	indirilmek
k	ronceneyayen	doğranmak, kıyılmak	goşt ronceneya=et kıyıldı (doğrandı)
k	roncenayen	doğramak, kıymak	verî goştî roncené=önce eti doğra (kıy)
N.n	ronayiş	indirme
k	ronayen (2)	dikmek, ekmek (ağaç, fidan v.s. dikmek, ekmek)	mi hewş de di darê vamerê ronay = avluya iki badem ağacı diktim
k	ronayen (1)	indirmek, kurmak	çî xo dest ra rona=elindekileri indirdi
k	rokerden	dökmek, yığmak	katı maddeler için (sıvılar için kullanılmaz)
n/m	rojnedî	gün görmemiş, gün görmeyen
N	rojnamewaney	gazetecilik
N.n/m	rojnamewan-/é	gazeteci
N.n	rojname	gazete	rojnameo rojane=günlük gazete/rojnameo mengane=aylık gazete
dem	rojna	başka bir gün, bir gün daha, gelecek gün	ewro meşo, rojna şo=bu gün gitme, başka gün git
	rojeyî	oruçluk, oruç tutulan zaman dilimi	rojeyî ya, îsan pêro keyandé rakewno = oruç zamanı, insanlar evlerinde yatıyor
N.n	ROJENÛŞTE	günlük, günce	rojenûştedê leşkerê ra = bir askerin günlüğünden
k	rojê xo berden	yaşı gereği ölüm çağına gelmiş yaşlı kimseler için ölümünün normal olduğunu anlatan deyim
k	roje groten	oruç tutmak
	rojê	bir gün
dem	roj-é	gün	rojé 24 seatîa= gün 24 saattir.
N.n	roje	oruç
m	rojdihîr-é	gündüz, gün ortası	şewé meşo, xwo rê rojdihîré şo=gece gitme, gündüz git
N.m	ROJBIYEN-é	doğum günü, doğum tarihi	ewro rojbiyena min a = bugün benim doğum günüm / rojbiyena to şa(d) bo ! = doğum günün kutlu olsun !
	rojawan	güneşin batışı, gün batımı
	rojawan	batı, garp
	rojane	günlük, gündelik	e no çinaê mino rojaneo, ez e ne ya şina kar.
	rojana	günlerce	yeno kê dê ma rojana maneno=bize gelir günlerce kalır
	rojan ra rojê	günlerden bir gün
	rojakewteno nezdi	yakındoğu
	rojakewteno mîanîn	ortadoğu
	rojakewteno dûrî	uzakdoğu
	rojakewten	doğu, şark
k	rojakewten	güneşin doğuşu, gün doğumu
m	ROJAGEYR-é	gün dönümü
m	roja dayikan	anneler günü
	roj ronayen	gün vermek, tarih kararlaştırmak	mirê roj roné, ti do çi wext bêrê ?
k	roj perrayen	güneş bakmak	roj perra = güneş battı
dem	roj pede	gün boyunca
dem	roj bi roj	günden güne, gün gün	o yo roj bi roj vera xeyr şino. (ing.day by day)
ast	roj	güneş
	rodayen	sızdırmak	emşo varan varao banî rodayo=bu gece yağmur yağmış evin tavanı (su) sızdırmış
k	robîayen	dökülmek, yığılmak	katı maddelerin dökülmesi (sıvılar için kullanılmaz)
N.n	robar \| rover	nehir kenarı, nehir kıyısı, sahil	eskiden çamaşır, nehir ve dere gibi su kenarlarında yıkandığı için günümüzde çamaşır yıkama anlamında kullanılmaktadır / Pahlawice : rôdbar=nehir kenarı
k	ro şiknayen \| pro şiknayen	zzz***
k	ro gunayen \| pro gunayen	yalvarmak, ayağına gitmek
k	ro gunayen \| pro gunayen	düşmek (suya, çukura, havuza, bir şeyin içine v.s.)
k	ro dayen\| pro dayen	dövmek, vurmak	oyo dano pro=o dövüyor / o do pro do=o dövecek
k	ro cenayen \| pro cenayen	kapağını kapatmak, kapamak, daldırmak, içine sokmak	bir nesneyi bir sıvıya daldırmak
k	ro birrnayen \| pro birrnayen	kesinti yapmak (birisinin hesabına mahsuben)	mi ca dê karî dé lîlik şikit, înan zî mi ro birrna
k	ro bîayen \| pro bîayen	kapmak, ısırmak	bi pro şi=kaptı gitti (eril) / bî pro şî=kaptı gitti (dişi) / şo pro bé bê=git kap gel / bê winara kutik beno to ro=bu tarafa gel köpek seni ısırır
k	ro besten \| pro besten	-e bağlamak
k	ro ameyen \| pro ameyen	yakışmak, uymak	çaketê ci ameo pro = ceketi yakışmış
	ro	aşağı doğru eylem ön eki	önüne geldiği eylemin yukarıdan aşağıya doğru gerçekleştiğini bildiren ön ek / rokerden=dökmek / ronişten=oturmak / roviten=elemek / ronayen=indirmek
N.n	ro	nehir, ırmak	ma ro dé mahsey tepêşenê / ma bi asnawa vêrdî over dê roy. / nehir--Arapça, ırmak-- Türkçe
N.n	ro	sicim, hayvan barsaklarından yapılan dayanıklı sicim	qews esto pa ro çinnî o
bot	riz	pirinç	her şew riz û goşt nêwerêno.