WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(A dan Z ye) ▲	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	quzlax	zzz***	quzlaxê erdî biyo pir
N.m	qutî	kutu	Yunanca: koutíon κουτίον küçük sandık, kutu / qutîa titûnî=tütün tabakası (kutusu)
N.n	qût	kanatlı hayvan yemi	qût bidé kergan=tavuklara yem ver
N.n	quşxane	tencere, kapaklı küçük tencere
k	quruçik bîayen	yüzükoyun yere uzanarak nehir, göl, çeşme v.b. yerden su içmek
	qurreyin-é	kibir, kibirlilik, mağrurluluk, gururluluk
n/m	qurr-e/î	mağrur, kibirli, gururlu	merdimê do qurre yo !=kibirli bir adamdır !
k	qurnayen	guruldatmak (mide)	ez ey nêwenan, pîzey mi qurneno
k	qurayen \| quren	guruldamak (mide)	pîzey mino qureno
n/m	qûnek-/é	ibne, göt veren
n/m	qûnd-e/î	ibne, göt veren
m	quncik-é	iç köşe,bir şeyin iç köşesi
m	qunc-é	iç köşe,bir şeyin iç köşesi	na qunca meronişé(romenişé). bivijî teber şo o çengeya ronişé.
zoo.m	qumqumik-é	semender, kertenkele, bukalemun	bir semender cinsi
N.m	qumit-é	havlu, büyük havlu, banyo havlusu	KHKY : Lice, Siverek, Çermik (Sînag köyü)
k	qult kerden	yudumlamak
n	qult	yudum	qultê aw şimité=bir yudum su içti.
N.m	qulqulik-é	delik deşik
n/m	qullkerd-e/î	delinmiş, delikli	başkası tarafından delinmiş
n/m	qullin-/é	delikli (tek delikli)
n/m	qullikin-/é	delikli (çok delikli)
N.m	qullik-é	delik
N.m	qull-é	delik, in, mağara	qulla heşé = ayı ini / qulla marî=yılan deliği
n/m	qullbîay-e/î	delinmiş, delikli	kendi kendine delinmiş
k	qull kerden	delmek
k	qulktikî we ameyen	geğirmek	qultikê mi yene we / KHKY : Gimgim dewa Dirba
zoo.m	quling-é \| quleng-é	turna, flamingo	vengê ci çend weşo ze quleng !
N.m	quffa	küfe	Arapça: ḳuffa قفّة hasırdan veya ince tahtadan yapılmış büyük sepet = Arami,Suryanice ḳūppā/ḳūpptā קופא/קופתא a.a. = Akadca: ḳuppu/&#
N.m	qûç-é	yığın (sayılabilir cisimler)	qûça sîyan
k	qûç kerden	yığmak, bir araya, üstüste toplamak	sayılabilen nesneler için
k	qû kerden	zzz***	tewr teyr qû nêkeno
n	qrûncik	çimdik
zoo.n	qrêncle	kurbağa
N	qozixey	kamburluk
s.n/m	qozix-/é	kambur	na cinêké qozixa
tip.n	qotik	keder, dert, zehir, boğmaca hastalığı	qahr û qotiko ké to vist ma mîan ma rê beso! / qotik to şano !
ana.m	qot-é	baş, kafa, kelle	qota ci cikerda=kellesini (başını) koparmış
N.m	qot-é	başak	qota xellî = buğday başağı / qota nebî = mısır başağı
N.m	qorr-é	zzz***	qora zerejan
k	qornayen	böğürtmek (inek)	mangeré qorneno = ineği böğürtür
	qorna	bir daha, bir defa daha, bir sıra daha, yine, gene
ana.m	qorik-é \| qorrik-é	bel kemiği	qorika ci dekewta
k	qori kerden	işine gelmek, kurtarmak (hesapta)
	qorî	böğürme, böğürtü, böğürüş (inek)	qorî kewté a mengeré
	qorê	bir defa, bir kere, bir kez, bir sefer
k	qorayen \| qoren	böğürmek (inek)	manga qorena = inek böğürür
k	qor kerden	dizmek
k	qor girêdayen	dizilmek, saf tutmak
	qor	defa, kere, sıra, dizi, tur, sefer	derê qor girêdê ! / bi çend qorî ez şiya / ê çî bîarê tîa qor kerê!
bot.n	qoqteli	zzz***
kay.n	qoqo	zzz***	taşlarla oynanan bir oyun
N.m	qoq-é	zzz***	qoqa kengerî, qoqa telî
N.n	qonqere	zzz***	cenîan finna qonqere girêdayo ---> bir grup insan toplandığında söylenir
N.n	qompîl	kütük, ağaç kütüğü
ana.n	qolinc	zzz***	qolincê ci dekewto
N.n	qolik	davul tokmağı	qolikê neqara
n/m	qol-/é	budanmış, budanmış olan, ucu kesik, dalları kesilmiş	dara qolé = budanmış ağaç / boçik qol = kuyruğu kesik, kesik kuyruklu
k	qol kerden	budamak	darî pêro qol kerdênê
N.n	qoj	kurumuş ağacın yeraltında kalan kök kısmı	çoğul: qojî
n/m	qofir-/é	zzz***	pîra qofiré / kalo qofir
ana.n	qoç	boynuz	qoçê bizé, koçê beranî
bot.n	qiznawêr	çitlembik ağacı, menengiç ağacı
bot.m	qiznaw-é	çitlembik, menengiç
bot	qizikêr	zzz***	bir ağaç (tarifi henüz yapılamadı)
bot	qizik	zzz***
	qîxane	omlet	ez şan şane qîxane nêwena. akşamları omlet yemem
n/m	qîxaçkî	çapraz şeklinde olan
n	qîxaç	çapraz
k	qix ro dayen	yenmek, teslim almak, pes ettirmek
k	qix kerden	yenilmek, teslim olmak, pes etmek
	qix	yenilgi, teslimiyet, pes etme
s.n/m	qîtik-/é	küçük, ufak, cüce, mini, minik, topak, budak	ze qîtik
s.n/m	qît-/é	küçük, ufak, cüce, mini, minik
N.m	qisqanc-é	cımbız	kıl vb. ince şeyleri tutmak veya çekmek için kullanılan küçük maşa
bot.n	qispincar	yenen bir bitki	nançûçik nan pewjeno, qispincar qisey keno, wara xwo çiwey keno (çocuk tekerlemesi)
	qisî ser	söz gelimi, örneğin
k	qisey kerden	konuşmak
k	qisey çarnayan	dedikodu yapmak	hal û karê ci qisey çarnayena = işi gücü dedikodu yapmak
k	qise po verdayen	laf sokmak	maya mi qisey verday mino / ti yê tim qisey verdanê po
N.n/m	qise \| qisa \| qese	kelime, söz, laf
	qisay verînan	atasözü	qiseyê verînan = ata sözleri
	qirtikê	çok küçük bir parça
n/m	qirtik-/é	çok küçük parça, çok az
	qirş û qal \| qal û qirş	çerçöp	mîrê mino tirş kerd pirrê qal û qirş
N.n	qirş	çöp, toz	qirş kewto mi çim. gözüme çöp kaçtı.
	qirrûç	zzz***	hayvanların su içmesini teşvik etmek için kullanılan ünlem
k	qirré perrayen	boğazlamak, boğazına sarılmak
k	qîrnayen	bağırtmak
	qirnaw \| girnaw	kösnük (kedi için)	pisîngîê qirnaw kenê
argo	qirmo	zzz***	uzun, ince, zayıf kişiler için kullanılan bir alay sözü
N.n	qirm	çöp, kıymık	qirm şiyo ey çim ra=gözüne kıymık batmış
k	qirîçiknayen	diş gıcırdatmak, diş bilemek
N.m	qirîçik-é	gırtlak	şeytan vano qirîçik perré bifetisné !
N.m	qîrî	bağırtı, çığlık
k	qirfî kerden	alay etmek, dalga geçmek	o yo xo rê pey qirfî keno
za	qirfî	alay etme, dalga geçme	nê çi qirfîê !? = bu ne alay etme !?
n/m	qirêjin-/é	kirli
n	qirêj	kir
m	qîr-é	zift, koyu siyah
ana.N.m	qir-é	boğaz, boynun ön kısmı	qira mina tewena (dejena)