WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(A dan Z ye) ▲	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
k	hweynayen \| hoynayen	güldürmek
k	hwayen\|huyayen\|hoyayen	gülmek
k	hwaten \| hoyen	gülmek
k	hwate ro dayen \| wate ro dayen	güldürmek	ay, ma day hwate ro = o, bizi güldürdü
n	hwate \| hwatiş	gülme, gülüş	tayn qisey kerdênê hwateê mi ameyênê.
N.n	huwe	kürek
ayam.n/m	hûtin-/é	nemli	zerre hûtino=içerisi nemli
zoo.n/m	hût-/é	balina, büyük balık	H genizden okunur / çok yiyenler için (ze hût) benzetmesi yapılır
ayam.n	hût	nem, rutubet	-H- ince okunur
n/m	hurr-/é	tam, esas, asıl, hakiki, gerçek
ana.n	hûrik	işkembe, kasaplık hayvanlarda mideyi oluşturan bölümlerin bütünü
ana.n	hûr	işkembe, kasaplık hayvanlarda mideyi oluşturan bölümlerin bütünü	hûr û bimbarî ( bir yemek adı)
	hunermendey	sanatçılık, sanatkarlık
n/m	hunermend-/é	sanatçı, sanatkar
n/m	hunerin-/é	becerili, becerikli, yetenekli, kabiliyetli
	hunerê destan	el sanatları
n	huner	sanat, birinin yarattığı eser, beceri
n/m	hulqteng-/é	zzz***	hulqê ci tim teng o / hulqê mi hend hera niyo.
n/m	hulqhera	zzz***	hulqê mi hend hera niyo / hulqê homay hera yo.
n	hulq \| hilq	zzz***	hulqê ci tim teng o / hulqê mi hend hera niyo / hulqê mi çinîo
zoo.m	hullî	hindi...bir tavuk türü	kerga hullî
s.n/m	hulhulî	pimpirikli, şüpheci, içi dışı bir olmayan, temiz kalpli olmayan, gereksiz yere titizlenen	hend hulhulî mebe!
geo	hulbe	zzz***
N.n	hukmat	yönetim, devlet yönetimi	hukmat, arwêşî pey perxêla tepêşeno / köken : Arapça ḥukūma(t) حكومة yönetim, egemenlik / = İngilizce government
N.n	hozan-/é	şair, ozan
k	hoynayen	güldürmek
zoo.N.m	hot-é	peygamber devesi	KHKY : Çêrmûg dewa Sînagé / latince : Mantodea / kullanılan diğer isimler : qatreka ellay (Soyreg, Çêrmûg), dûndil-é=dûndila hezretî Elî=dûndila Heqî (Dêrsim, Hênî)
	hoşt !	köpek susturma nidası
bot.m	horsêr-é	ardıç ağacı, selvi, servi	yapraklarını kışın yeşil kalan selvigillerden bir ağaç
bot.m	hors-é	ardıç, selvi, servi
m	hop-é	havuz, gölet
Nx.m	Hop-é	Siverek'te bir köy adı
k	honiknayen	serinletmek, soğutmak
ayam	honikin	serinimsi, serince
k	honikîayen	serinlemek, soğumak
	honikey	serinlik
s.n/m	honik-/é	serin, soğuk	ne germ bi ne zî serd bi la teneyê honik bi.
k	honik kerden	serinletmek, soğutmak
s	homî	doğal, tabii, yaratılıştan, organik, doğal yolla yapılan, doğal yolla olan/oluşan
n/m	homay sînen-ê/a	allahını seversen, allah aşkına	ellay sînenê, sînena
	homa weşî bido !	geçmiş olsun !, allah sağlık versin !	homa ganweşî bido !
	homa verdo !	allah bağışlasın !	Heq verdo !, Homa verdo !, Ella verdo !
	homa star kero	allah korusun	homa to star kero = allah seni korusun / homa şima star kero = allah sizi korusun
	homa sebir bido	allah sabır versin
	homa razî bo	allah razı olsun	heq razî (rajî) bo / ella razî bo
	homa nêşermayno !	allah utandırmasın !
	homa nêkero \| ella nêkero	allah göstermesin
N.n	homa \| ella \| heq	allah, tanrı	ellakê ti bidê hewla xo
	hom	*zzz	bi homdê xwu ya
N.m	holik-é	gölgelik, küçük çadır, plaj şemsiyesi	üstü ot veya yapraklı dallarla örtülmüş gölgelik
k	hol kerden	zıplatmak	-h- kalın, gırtlaktan okunur
k	hol bîayen	zıplamak	-h- kalın, gırtlaktan okunur
	hol	harman	harmanda ekin sapı parçalama işi
ana.N.n/m	hok-é	eklem (kemik)	hoka engişta mina tewena (dejena)
m	hok-é	ilmek, yarım düğüm
	hogirey	zzz***
k	hogir kerden	zzz***
k	hogir biyen	zzz***
	hogir	zzz***
N.n	hogeç	iki yaşındaki erkek kuzu
k	ho dayen	nüksetmek, depreşmek	dirbeta ci ho dao
k	hizirîayen	düşünmek
N.m	hîzar-é	seccade
	hîyey	ıslaklık, yaş olma durumu
N.m	hîv-é	damar (taş, maden, ahşap gibi nesnelerde)
N.n	hişar	uçurum, kayalık uçurum
k	hiş kerden	susturmak
k	hiş bîayen	susmak	hiş bé la != sus lan !
	hiş bé la !	sus lan !
	hiş !	sus !
bot.n	hîro	pembe, beyaz gülleri olan bir bitki
amr.	hîris	otuz (30) sayısı
mat	hîrina hendî	üç o kadar (üç kat)
	hirgé wext	her zaman, her bir zaman
	hirgé kes	herkes, herbir kimse
n/m	hirgé jew \| hirgé jû	her bir, her biri
	hirgé hew	her an, her bir an
	hirgé	her, herbir	hirgé jew hetêna şi=her biri bir tarafa gitti
N.m	hîrêyin-é	üç'lü	iskambil ve okey oyununda
kay.m	hîrêsîyek-é	üçtaş oyunu
N.m	hîrêsin-é	onüç'lü	iskambil ve okey oyununda
	hîrêsey	üçyüz (300) sayısı
amr.	hîrês \| desûhîrê	onüç (13) sayısı
n/m	hîrêqelqan-e/î	üç başlı
m	hîrêlet-é	üçüz
n/m	hîrêlengez-/é	üç başlı
	hîrêhemin-é	üçünü, her üçünü	nê hîrêheminé beré, wa jew bimano = bu üçünü götür, birisi kalsın
	hîrêheme	üçü, her üçü	hîrêheme zî amey = üçü de (her üçü de) geldi
tip.f	hîré veten	alerji kapmak, alerjisi olmak	mi hîré veta/ -h- genizden okunur
	hîrê bi hîrê	üçer üçer
amr.	hîrê	üç (3) sayısı
k	hîrayen	kişnemek	estora hîrena / biya hîre-hîra estoran
	hîr û bîr	akıl ve hafıza	varyant : hîr û vîr / hêr û bêr / qe a hîr û vîrdê mi dé çinêbî
	hîr	...bir toprak çeşidi	-h- genizden okunur / beyaz gri arası renge sahip üstünde bitki olmayan yumuşak toprak çeşidi
n	hîr	bilinç, akıl, zihin, us, şuur	-h- yumuşak okunur / no girwe hîr û vîrdê mi dé çinêbi
ana.m	hinnik-é	çene, çene kemiği	-h- genizden okunur
	hinî beso \| endî beso	yeter artık	Kurmancî: êdî bese
	hinî \| endî	artık, gayri, daha	hinî beso=yeter artık/ez hinî nêşena biewnîa tora=sana bakamam artık.
N.m	hingolay	salıncak,(bebekler için), iki ağaç arasına gerilen salıncaklı yatak	pité hingolay dé rakewta
k	hinglêsnayen	uyuşturma (narkoz)