WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(A ra bi Z) ▲	TÜRKÇE(A dan Z ye) ▲	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
n.	dûzware	açık alan, orta yer
n/m	dûz-/é	kıvrımlı olmayan, stabil/yüzeyinde girinti çıkıntı olmayan/çizgisiz, desensiz ve tek renkli kumaş /engebesiz olan yer	EskiTürkçe: tüz /tür=dizmek, sıraya koymak/EskiTürkçe: tüz=uyumlu, barışık
	dûşne	karşı, hiza	nesnelerin 90 ve 180 derecelik açıyla birbirine göre durumu
k	dûş ra ameyen	çatmak	tayn merdimî dûşdê ma ra ameyê, ti vanê kovî ê
k	dûş bîayen	aradığını bulmak	ez çiyê nimnena, dima geyrena dûşê ci nêbena=bir şey saklarım, sonra (arayınca) bulamam
za	duruvî	yüz hatları	duruvê ci xalan dê ci manenê, şiyo xalan dê xo=yüz hatları dayılarına benziyor,dayılarına çekmiş
m	dûrik	zzz***	dûrika to nêqedêna / dûrika to dûrî kewna
k	dûrî visten	uzaklaştırmak	ê kergan tîa ra dûrî fî = o tavukları buradan uzaklaştır
k	dûrî vinderden	uzak durmak	mi ra dûrî vinderê ! = benden uzak durun !
k	dûrî kewten	uzaklaşmak	ê kutikî het ra dûrî kewe = o köpeğin yanından uzaklaş
k	durî kerden	dağlamak, yakarak işaretlemek
s	dûrî	uzak	nezdi niyo.
	dûrey	uzaklık
	dûrê ...	-den uzak	dûrê ma, dûrê şima, dûrê to / boka dûrê ma belaê xo bivîno
	dûrbo !	zzz***	Lajeko ké merd, dûrbo zey Serhatî bi.
N.n	dûng	yeni dikilen bağ
N.n	dûn	duman, yanan nesnelerden çıkan gaz	adiro dûn keno / lojinda ci ra dûno nîno / vizêr dinîa mij û dûn bi
m	duganî \| diganî	hamile, gebe
n/m	dûdil-/é	çekimser, kararsız, ikilemde kalma
amr.	dûdik	ikinci (çocuk oyun dilinde)	verik, dûdik, sêsik, çharik, peyik
	dozgerey	savcılık
n/m	dozger-/é	savcı
m	doz-é	dava
k	doz ramiten	dava sürmek, dava gütmek
N.m	doxîn-é	uçkur	şalvar, pijama v.s. yi bele tutturmak için kemer görevi gören bağ
k	doten \| doşen	sağmak	cinêker bizî dotî = kadın keçileri sağdı
k	doşîayen	sağılmak	bizî doşîay = keçiler sağıldı
ana.N.m/z	doşî	omuz(lar)
	dostey	dostluk, arkadaşlık	Pahlavice : dōst = Farsça dōst دوست arkadas, yar
n/m	dost-/é	dost, yar, arkadaş	Pahlavice : dōst = Farsça: dōst دوست arkadas, yar
	dorme	çevre, etraf
N.n	dori	testi, bidon	dorîê awé ray da awé ra şikêno
n	dorgoşe	çepeçevre
m	dor-é	sıra, dönel sıra	dora min a=sıra benim, sıra bende
N.m	dor-é	küp	den û dorî / awa na doré honika / dora ronî (ruwenî)
n	dordori	girdap
N.n	dorbend	çevre duvarı, çevre çiti
N.n	don	ilik, kemik iliği	kemiklerin iç boşluklarını dolduran ve kan hücrelerinin yapımını sağlayan doku / donê estan
n	domo	zzz***	bu kelimenin karsiligi arastiriliyor / daha çok bir masal kahramani olarak geçer
za	domanî	çocuklar
za	domanekî	çocuklar
n/m	doman-/é	çocuk
N.m	dolik-é	şalvarın bacak arasında kalan kısmı
N.n	dole	vadi
N.n	dolab	dolap, su çarkı, her türlü mekanizma, makina	dewl (kova) + ab (su) / Farsça : dūlāb دولاب / Aramice, Suryanice: dəwal, dawlā דְּוַל, דַוְולָא / Akadca: dālu/dalū, Akadca dālu dönmek, dolanmak
	do	-cek, -cak, gelecek zaman yardımcı fiili	o do şiro = o gidecek
N.n	do	ayran	wa wina bo ké ti bizanê do û mastîa braê pê yê
	diziwan-e/î	çift dilli, iki dilli
	dizikîné	gizlilik, hırsızlık
	dizikî	gizlice, hırsızca
Nx.m	Dizik-é	Siverek'te bir köy adı
N.m	diz-é	kale, burç
	dizdey \| dizdîne	hırsızlık
n/m	dizd-/é	hırsız
N.m	diyin-é	iki'li	iskambil ve okey oyununda
k	diyen	bulmak, görmek
m	dixaskan-é	lohusa, doğumdan sonraki kırk günlük süreç	cinêka dixaskané
N.m	diwêsin-é	oniki'li	iskambil ve okey oyununda
amr.	diwês \| desûdidi	oniki (12) sayısı
N.n	dîwan	arşiv	biriktirilmiş yazılar
	dişmeney	düşmanlık	dişmeneya mi kesî dé ç'nîa=kimse ile düşmanlığım yok
n/m	dişmen-/é	düşman (türkçe değil)	ma kesî rê dişmeney nêkenê
N	dişeme	pazartesi (haftanın 2.günü)
N.n	dişage	taş işleme aleti (iki ağızlı)	bi dişageya sî niqar benê / her iki ağzı keser ağzına benzer
N.m	dîsleg-é	iki tarla arasındaki yürüme yolu,ayni zamanda sınır
k	diskneyayen	yapıştırılmak
k	disknayen	yapıştırmak
k	diskîayen	yapışmak
	disey	ikiyüz (200) sayısı
	diser	takasta ikiye bir
bot.m	dirrikêr-é	böğürtlen bitkisi (ağacı)
bot.m	dirrik-é	dikenli çalı
s.n/m	dirrîay-e/î	yırtık
n/m	dirrat-e/î \| dirrîat-e/î	yırtık	lew dirrate(dirrâite)=yırtık dudaklı / qolika dirratê(dirrîatê)=yırtık gömlek
zoo.n	dirne	...bir tür kene
k	dirnayen	yırtmak
k	dirîayen	yırtılmak
n/m	dir-i/î	ikiyüzlü, riyakar	merdimêdo diri yo=ikiyüzlü bir adamdır / merdimêda dirî ya=ikiyüzlü bir kadındır
N.m	direwtî	biz
n	direm	zzz***	Pahlawîce : ağırlık ölçüsü birimi
s.n/m	dirdeyin-/é	pürüzlü
N.n	dirde	pürüz
n/m	dirbetin-/é	yaralı
k	dirbetin kerden	yaralamak
k	dirbetin biyen	yaralanmak	qeza kerdo, biyo dirbetin = kaza yapmış, yaralanmış
n/m	dirbet-é \| dirvet-é	yara
n/m	diqelqan-e/î	çatal başlı, iki başlı
n/m	dinîanedî	görgüsüz, dünya görmemiş, görmemiş
N.n	dinîa	dünya, yeryüzü	dinîa qlor o / dinîa hera o / dinîa biyo weş
N.n	dîng	atlı değirmen, madar
N.n	ding	dövme buğday, bulgur	ding dingo banî sero, ruweno nanî sero, verg bêro tişkî bero,... (anonim, annelerin ninnisi)
k	dîneyayen	görülmek, bulunmak
n	dîndoq	zzz***	bir hayvan
n	dindano qafêl	oyuk diş, çürük diş
n/m	dindan çîq-/é	zzz***
ana.n	dindan	diş
k	dînayen	görmek, bulmak
mat	dîna hendî	iki o kadar (iki kat)
N.n	dims	pekmez
zoo.n	dimqesik	zzz***	babetê moz a