WwW.Dimilkî.Net - Zazaca Sözlük Online-Ferheng

Zazaca Sözlük

QTG ▲	ZAZACA(Z ra bi A) ▼	TÜRKÇE(A dan Z ye) ▲	Türkçe-Zazaca: Zazakî-Tirkî :
	Q	Q
N.n	qaf	zzz***	qafê rib / qafê dims
	qafê serî	kafatası
N.n	qafêl	oyuk, kovuk, diş oyuğu, ağaç oyuğu	dindanê mino peyîn biyo qafêl
ana.n	qafikê serî	kafatası
n	qahr	üzüntü, küskünlük, küsme, darılma	qahr û qotik vist ma mîan.
k	qahrîayen	üzülmek, kızmak, darılmak, küsmek	marda xo ra meqahrî ! = annene küsme, darılma / maa mi qahrêna = annem kızar, üzülür
k	qahrnayen	üzmek, kızdırmak, küstürmek	mara xo meqahrné ! = anneni üzme ! / mara xo, xo ra meqahrné = anneni küstürme
k	qahrneyayen	üzdürülmek, kızdırılmak, küstürülmek
N.n	qahwe	kahve
n	qahwexane	kahvehane, kıraathane
k	qal kerden	bahsetmek, anlatmak
	qal û dekal	zzz***	kes qal û dekalê to nêkeno
k	qalayen \| qalen	melemek	bizî qalenê=keçiler meler / mî qalay=koyunlar meledi
N.n	qalik	meyve sebze kabuğu	qalikê zebeşé=karpuz kabuğu
bot.m	qalik-é	patlıcan
k	qalnayen	meletmek
N.m	qaloçî	orak	KHKY : Siverek, Çermik, Gerger
N.n	qam	boy	-zemin- anlamını araştırmak lazım
N.m	qama	...bir çeşit kadın takısı
N.n	qamçûr	emlak, mal v.s. vergisi	Osmanlılar'da tanzimat devrinden önce, kürdistan'da küçük ve büyükbaş hayvanlar için alınan verginin adı
N.n	qamûr	saz, kamış	sulak yerlerde yetişen yeşil çubuk şeklinde bir ot
	qandê	için	qandê ey=onun için /qandê ma=bizim için / qandê nanî = ekmek için / ıngilizce: for
	qandê coy	onun için, o nedenle, o yüzden, ondan dolayı
	qandê çiçî ?	ne için ?
	qandê kê ?	kim için ?, kimin için ?
N.n	qanik	sakız, ciklet	qanikê kengeran=kenger sakızı
bot.n	qanikê zerejan	zzz***
bot.n	qanikvaş	çiğnenerek sakız haline gelen bir ot
n/m	qanqor-/é	zzz***
bot.m	qapûşik-é	yüksük, kalensöve, meşe palamudu yüksüğü
N.m	qapûşik-é	duy (elektrik)	elektrikte ampulun takıldığı yuva, duy
zoo.n	qaqlîbaz	martı
n/m	qarît-/é \| qarût-/é	kökleri üzerinde kurumuş ağaç
	qaso \| qaşo	güya, sözde
k	qaş kerden	kabuğunu soymak	nê say nêşoyayê qaş ké hewna biweré.
N.n	qaşik	kabuk, talaş	soyulan şeylerin artık kabukları
ana.m	qatrek-é	kürek kemiği, köprücük kemiği	qatreka mi dekewta
	qawitî	kızgın ateşe tutma	bir şeyi kızgın ateşte pişirmek suretiyle dışının yanıp içinin çiğ kalması
k	qawitî bîayen	kızgın ateşe tutulmak	veşa, bi qawitî / bir şeyin kızgın ateşte pişmek suretiyle dışının yanıp içinin çiğ kalması
k	qawitî kerden	kızgın ateşe tutmak	veşna, kerd qawitî / bir şeyi kızgın ateşte pişirmek suretiyle dışının yanıp içini çiğ bırakmak
m	qax-é	dilimlenerek kurutulmuş meyveler	qaxê miroyan, qaxê mişmişan
	qaxê miroyan	armut kurusu
k	qaxu groten	merak etmek	qaxu megî=merak etme / qaxuê mi niyo=umrumda değil
	qay	galiba, herhalde, zaar	ma Hesen ameo ?, qay ameo.
	qay ké	galiba, herhalde, zaar	Hesen ameo ? qay ké
k	qay vaten	sanmak, zannetmek, -diye düşünmek	mi qay va şiyo/şiya = gitti sandım, gitti diye düşündüm
N.n	qaydim	zzz***	ma erd kerd hîrê qaydimî, qaydimê dé îsot karit
N.n	qayme	yokuş
N.m	qazax-é	kazak	Fransızca: casaque [xv] Ruslara özgü düğmesiz kısa yün giysi ~ ıtalyanca casacca a.a.
	qe	hiç	qe kes nêame=hiç kimse gelmedi / qe şo !=gidersen git !
	qe çîyê	hiçbir şey	qe çîyê nêbeno = hiçbir şey olmaz / qe çîyê çinêbi = hiçbir şey yoktu
vat.	qe mevajé	hiç sorma, deme gitsin
	qe nê	hiç olmazsa, bari, en azından
vat.	qe nêbo	hiç olmazsa
N.n	qebrax	pezevenk, dümbük, godoş, muhabbet tellalı, teres, kavat
N.n	qebraxey	pezevenklik, dümbük, godoşluk, muhabbet tellalığı, tereslik, kavatlık
k	qeç arden	doğurmak (insanlar için)	hîrê qeçî ardî, dima verdeyî = üç çocuk doğurdu sonra boşlandı
N.n/m	qeç-/é	çocuk
z	qeçekî	çocuklar
	qeçêno ! \| qeçkêno !	çocuklar ! (kız, erkek)	birden çok çoçuğa seslenme
z	qeçî	çocuklar
m	qeçkîn-é	çocukluk, çocukluk dönemi	qeçkîna mi Soyregé dé ravêrdé = çocukluğum Siverek'te geçti
	qeçûqûl	çoluk çocuk
k	qed bîayen	gücü yetmek, güç yettirmek	ez qedê to bena / qedê herî nêbî ageyrê a kirrî ser = (kadının) eşeğe gücü yetmedi, sıpaya yöneldi (Dimilki ata sözü)
n/m	qeden-e/î	bergîro gird û rind	bergîro gird û rind
n/m	qedenos-/é	zzz***	ze qedenosê gawiran
k	qedîayen	bitmek, tükenmek, sona ermek
k	qedînayen	bitirmek, tüketmek, sona erdirmek
N.n	qedûm	keser (marangoz aleti)
s.n/m	qefçil-/é	çirkin, pis, kirli	KHKY : Dêrsim, Mamekî
n/m	qefilîay-e/î	yorgun	Dêrsim
k	qefilîayen	yorulmak	Dêrsim
k	qefilîayen	üşümek	Soyreg, Çêrmûg, Aldûş
k	qefilnayen	üşütmek (başkasını)	xo qefilnayen=kendini üşütmek
k	qefilnayen	yormak	Dersim
N.n	qelanqîzik	tahterevalli	qeçekî niştê qelanqîzik
n	qelaş	çatlak
n/m	qelaw-/é	şişman, etli, besili, semiz
bot.n	qeldîş	keçi sakalı otu	baharın yetişen yenebilen bir ot
n	qelefat	gövde, vücut
k	qelibîayen	çarpmak, toslamak (pasif)	temafîlé qelibî a dês = araba duvara çarptı (tosladı)
k	qelibnayen	çarpmak, toslamak (aktif)	ey temafîlé qelibnê dês = o arabayı duvara çarptı (tosladı)
N.n	qelin	başlık parası	dewandê Soyrega veşî qelin wazenê
k	qelişîayen	çatlamak	desî pêro qelişîaê=tüm duvarlar çatlamış
k	qelişnayen	çatlatmak
n/m	qelişt-e/î	çatlamış olan, çatlak	di hennarê qeliştey=iki çatlak nar
N.n	qella	kesek	ti çend qelley şeker erzenê çay ? = çaya kaç şeker atıyorsun ?
n/m	qellaş-/é	kurnaz ?
n/m	qelp-/é	yetenek ve becerisi olduğu halde kullanmayan, işten ve sorumluluktan kaçan
n	qelq	çok başlı bir şeyin başlarından herbiri	koyo di qelqane, zûlia nê marî di qelqanî ya / çoğul : qelqî
bot.n	qelqûşte	salkım (üç ve daha fazla meyva,sebze)	henarî pa qelqûşte biyê
N.m	qelûn-é \| qeylan-é	pipo
N.n	qemqe	ağaç kabuğu, işlenen ahşap artığı	qemqeyê daran=ağaçların kabukları
n	qenab	...bir tür kalın iplik	no, lao qenabo
ana.m	qenîstek-é	poponun iki bölümünden biri	za. qenîstekî=poponun her iki bölümü (çoğul)
n	qenndaye	ibne, göt veren
ana.m	qenn-é	anüs, göt, kıç, popo
n/m	qenngîyin-/é	götü boklu
	qeraçî \| qereçî	çingene(ler)